پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٠٦ - شرح و تفسير دنياى بىاعتبار!
زهد در دنيا كه سرچشمه همه نيكىها و فضايل است، اشاره كرده، مىفرمايد: «اى مردم! به دنيا همچون زاهدان و بىاعتنايان نگاه كنيد!». (أيّها النّاس! انظروا إلى الدّنيا نظر الزّاهدين فيها، الصّادفين [١] عنها).
مفهوم اين سخن آن نيست كه انسان ترك دنيا كند و به رهبانيّت رو آورد؛ بلكه هدف، عدم دلباختگى و ترك دنيا پرستى است؛ چرا كه به روشنى ثابت شده است، دلدادگى و دلباختگى در برابر مال و مقام و لذّات دنيا، چشم و گوش انسان را كور و كر مىكند و به تمام گناهان آلوده مىسازد. همانگونه در حديث معروفى كه از پيامبر اكرم و ائمه هدى نقل شده، آمده است: «حبّ الدّنيا رأس كلّ خطيئة؛ محبّت و دلباختگى به دنيا، سرچشمه هر گناهى است». [٢] يك گناه به وضع دنيايى كه در آن زندگى مىكنيم، به روشنى نشان مىدهد، سرچشمه جنگها و جنايتها و خونريزىها و آلودگىها، عموما دنياپرستى است.
سپس امام عليه السّلام در عباراتى كوتاه، دلايل شش گانهاى براى اثبات اين حقيقت بيان مىنمايد.
نخست مىگويد: «زيرا به خدا سوگند! دنيا به زودى مقيمان و ساكنان خود را از ميان بر مىدارد». (فإنّها و اللّه عمّا قليل تزيل الثّاوي [٣] السّاكن).
آرى! هر كس- بدون استثنا- روزى بايد جهان را وداع گويد؛ گروهى زودتر و
[١] «صادف» از مادّه «صدف» (بر وزن حرف) به معناى اعراض و روى گردانى از چيزى است.
[٢] اين حديث با تعبيرات مختلف از پيامبر اكرم، امير مؤمنان، امام صادق و حتّى انبياى پيشين عليهم السّلام نقل شده است. (ميزان الحكمه، جلد ٢، حديث ٥٨١٣- ٥٨٢٣) در حديثى كه مرحوم كلينى در كافى از امام سجّاد عليه السّلام نقل كرده، بعد از شرح سرچشمههاى گناه، مىفرمايد: «فاجتمعن كلّهنّ فى حبّ الدّنيا. فقال الأنبياء و العلماء- بعد معرفة ذلك-: حبّ الدّنيا رأس كلّ خطيئة؛ تمام ريشههاى گناه در حب دنيا جمع است و به همين دليل انبيا و دانشمندان بعد از آگاهى بر اين موضوع گفتهاند: دنيا پرستى سرچشمه هر گناهى است!» (اصول كافى، جلد ٢، صفحه ١٣١).
[٣] «ثاوى» از مادّه «ثواء» به معناى اقامت توأم با استقرار است.