پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٢٣ - شرح و تفسير صفات والاى فرشتگان

عظمت بى‌پايان او را مى‌بينند و از اوصاف جمال و جلالش چهره‌هاى جديدى مى‌نگرند؛ به همين دليل، روز به روز بر عشق و خضوع و خشوع آنها افزوده مى‌شود و جايى براى اعجاب و بزرگ شمردن حسنات توسّط آنان باقى نمى‌گذارد، بلكه همواره خود را در اين راه مقصّرتر مى‌بينند.

سپس امام عليه السّلام در ادامه اين سخن، از اين حقيقت پرده بر مى‌دارد كه فرشتگان الهى هرگز از عبادت پروردگار خسته نمى‌شوند و سستى در آنها راه نمى‌يابد و هيچ مانعى آنان را از ادامه اين راه باز نمى‌دارد، بلكه همواره با شوق و شعف و با عشق و اراده و تصميم به كار خويش ادامه مى‌دهند؛ همان گونه كه انسان‌ها از تنفّس كردن و استفاده از هواى آزاد در تمام عمرشان- اگر هزاران سال هم ادامه يابد- خسته نخواهند شد. در بيان اين مطلب، امام عليه السّلام هشت جمله زيبا بيان فرموده كه اين مسأله را از زواياى مختلف مورد توجّه قرار مى‌دهد.

نخست مى‌فرمايد: «با آن كه پيوسته مشغول عبادتند فتور و سستى به آنها دست نمى‌دهد.» (و لم تجر الفترات فيهم على طول دؤبهم). [١] همان گونه كه قرآن مجيد در توصيف فرشتگان مى‌فرمايد: « «يُسَبِّحُونَ اللَّيْلَ وَ النَّهارَ لا يَفْتُرُونَ»؛ پيوسته در طول شب و روز تسبيح خدا مى‌گويند و فتور و سستى به آنها دست نمى‌دهد.» [٢] در جمله دوم مى‌فرمايد: «و (ادامه اين كار) از رغبتشان نكاسته تا از اميد به پروردگار خود روى برتابند». (و لم تغض‌ [٣] رغباتهم فيخالفوا عن رجاء ربّهم).

چرا كه شوق و عشق آنها به كمال، دائمى است و علم آنها به عظمت پروردگار

[١] «دؤوب» مصدر است و به معناى مداومت و استمرار و تلاش و كوشش، تا سر حدّ خستگى آمده است.

[٢] سوره انبياء، آيه ٢٠.

[٣] «تغض» از مادّه «غيض» به معناى كم شدن و فروكش كردن چيزى است و در جمله بالا اشاره «لم تغض» به فروكش نكردن علاقه فرشتگان در امر اطاعت و عبادت پروردگار است.