مجموعه مقالات كنگره شيخ ابوالفتوح رازي - جمعي از فضلا و نويسندگان - الصفحة ٦٩
١٤
ويژگيهاى دستورى تفسير روض الجنان
دكتر محمد ايرانى [١]
مقدّمه
تفسير روض الجنان و روح الجنان كتابى است عظيم و تفسيرى است كبير كه در بيست مجلّد فراهم آمده است. اين اثر، نخستين تفسير شيعى فارسى است كه در نيمه قرن ششم هجرى تأليف شده است. با وجود تفاسير متعدّدى كه پيش از روض الجنان به زبان پارسى نگاشته شدند، ارج و ارزش تفسير روض الجنان همه را به زير سايه خود درآورد. از جمله اين تفاسير مى توان به تفسير سورآبادى، تفسير زاهدى (به خامه ابو نصر احمد بن حسن سليمانى زاهدى)، تاج التّراجم فى تفسير القرآن للأعاجم (به تحرير و تقرير شاهپور اسفراينى) و حتّى مقدّم بر اينها به ترجمه تفسير طبرى اشاره كرد. هر چند تبيان شيخ طوسى تفسيرى شيعى و مقدّم بر روض الجنان است، امّا فارسى نيست. تفسير روض الجنان به خامه شيرينِ استادى چرب دست، يعنى حسين بن على بن محمّد بن احمد خزاعى نيشابورى، مشهور به ابوالفتوح رازى به زيور نگارش و آرايه انشا درآمده است. اين تفسير در پى اثر ارجمند ميبدى، كشف الاسرار، پديد آمده است. گويى دو مؤلّف با دو مذهب مختلف و دو سبك متفاوت امّا يك زبان و يكدل، دو گوهرِ ثمين از بحرِ زَخّارِ معنى، براى ما، به ارمغان آورده اند. تفسير كامل و جامع روض الجنان از نظر گاههاى گوناگون در بردارنده نكات ارزشمند
[١] ضو هيئت علمى دانشگاه كردستان.