مجموعه مقالات كنگره شيخ ابوالفتوح رازي - جمعي از فضلا و نويسندگان - الصفحة ٥٩

است بر اينكه مراد از بقره، يك گاو است، نه لزوماً گاوى ماده. علاوه بر اين، معمول اين است كه با گاو نر زمين را شخم مى زنند و آبكشى مى كنند، نه با گاو ماده: «إِنَّها بَقَرَةٌ لا ذَلُولٌ تُثِيرُ الْأَرْضَ وَ لا تَسْقِي الْحَرْثَ» [١] . احمد بن محمد معروف به امام احمد ميبدى نيز همچون سورآبادى آيه مذكور را صحيح ترجمه كرده و دچار خطاى ابوالفتوح نشده است، بنگريد: «مى فرمايد گاوى است زرد رنگ كه رنگ روشن آن نگرندگان را از روشنايى شاد كند». ٣. سوره بقره، آيه ١٥٤: «وَ لا تَقُولُوا لِمَنْ يُقْتَلُ فِي سَبِيلِ اللّهِ أَمْواتٌ بَلْ أَحْياءٌ وَ لكِنْ لا تَشْعُرُونَ» ؛ «و مگوييد آنان را كه بكشتند در راه خداى كه ايشان مردگان اند؛ بل زندگان اند و لكن شما نمى دانيد». اشكال: ترجمه «يُقْتَلُ» به «بكشتند» كه معادل «قَدْ قَتَلُوا» است، هيچ توجيه درستى ندارد. ظاهراً منظور مترجم اين است كه مى خواهد بگويد «ديگران آنان را كشته اند» چنان كه سورآبادى اين گونه ترجمه كرده است: «مگوييد آن كسان را كه بكشتند ايشان را در راه خدا كه ايشان مردگان اند». ولى به هر حال ترجمه سورآبادى از اين آيه به مراتب گوياتر از ترجمه ابوالفتوح است؛ زيرا «مَنْ يُقْتَلُ» را به دو تعبير مى توانيم ترجمه كنيم: تعبير اوّل به «كسانى كه كشته مى شوند» و تعبير دوم به «كسانى كه ديگران آنان را مى كشند». در اين ميان ميبدى «مَنْ يُقْتَلُ» را به «كشته شدگان» ترجمه كرده است كه هر چند غلط نيست، ترجمه اى مطابقى هم نيست. امّا ترجمه اى كه ابوالفتوح از آيه ١٦٩ سوره آل عمران ـ كه همانند آيه پيشين است ـ ارائه نموده، كاملاً صحيح است. ببينيد: «وَ لا تَحْسَبَنَّ الَّذِينَ قُتِلُوا فِي سَبِيلِ اللّهِ أَمْواتاً» ؛ «و مپنداريد آنان را كه بكشتند ايشان را در راه خداى كه مردگان اند». با