مجموعه مقالات كنگره شيخ ابوالفتوح رازي - جمعي از فضلا و نويسندگان - الصفحة ١٠٧

تنها شيوه اى كه ويژه آن كتاب است، مفرد آوردن جمع مخاطب است كه در ساير كتب اين دوره گاه به گاه با آن روبه رو مى شويم، ولى در اين كتاب صفحه اى از آن خالى نيست». [١] علامه قزوينى نيز در خصوص اين تفسير اشارات ارزشمندى دارد كه ذكر آن خالى از فايده نيست: «اغلب خصايص نحوى و صرفى و لغوى و تعبيرات نادره زبان فارسى كه در مؤلفات قرن پنجم الى قرن هفتم هجرى، مانند: تاريخ بيهقى و كليله و دمنه و قابوسنامه و مرزبان نامه و اسرار التوحيد فى مقامات ابن سعيد و چهار مقاله نظامى عروضى و راحة الصدور راوندى و سياست نامه نظام الملك و لباب الالباب عوفى و تذكرة الاولياء شيخ عطار و جهانگشاى جوينى و غيرها مشاهده مى شود، بعينها مع شى ء زائد در تفسير حاضر نيز مشهور و محسوس است.... از غرايب استعمالات اين كتاب، كه در سرتاسر آن بسيار مكرر، و كم صفحه اى از صفحات اين كتاب از آن خالى است و ظاهراً در هيچ يك از مؤلفات قدما تا كنون به نظر نرسيده است، استعمال صيغه فعل مفرد مخاطب است با فاعل جمع؛ مثلاً شما مى آيى و شما مى روى و شما مى خورى. و اى مؤمنان صبر كنى و از معاصى بپرهيزى و نحو ذلك مما لا يعد و لا يحصى...». [٢] «ديگر از غرايب استعمالات اين كتاب، استعمال پاره اى ادوات عربى است، از قبيل: عند و انما و اما (بكسر همزه) و سواء، در وسط عبارات فارسى؛ مثل اينكه اين ادوات و حروف و ظروف در آن اوقات در زبان فارسى به كلى مستعمل و رايج بوده است؛ نظير لكن و الاّ و اما (به فتح همزه) و ولو اينكه و كما اينكه در فارسى امروزه». [٣]