مجموعه مقالات كنگره شيخ ابوالفتوح رازي - جمعي از فضلا و نويسندگان - الصفحة ٦٠
توجّه به ترجمه اين آيه، نارسايى ترجمه ابوالفتوح از آيه ١٥٤ از سوره بقره بهتر نمايان مى شود؛ زيرا از طرفى مجهول بودن فعل «يُقْتَلُ» را نايده انگاشته و از طرف ديگر مضارع بودن آن را در نظر گرفته است. ٤. سوره بقره، آيه ١٥٥: «وَ لَنَبْلُوَنَّكُمْ بِشَيْءٍ مِنَ الْخَوْفِ وَ الْجُوعِ وَ نَقْصٍ مِنَ الْأَمْوالِ وَ الْأَنْفُسِ وَ الَّثمَراتِ» ؛ «و بيازماييم شما را به چيزى از ترس و گرسنگى و كاستنى از مالها و جانها و ميوه ها». اشكال: «نفس» در اينجا به معنى «جان» نيست؛ زيرا اساساً نقص و كاستى در جانها معنى ندارد؛ چون جانها كم نمى شوند؛ بلكه جاويدان اند. همچنين در آيه «كُلُّ نَفْسٍ ذائِقَةُ الْمَوْتِ» [١] ، نمى توان گفت: هر جانى مرگ را مى چشد؛ بلكه بايد گفت: هر كسى مرگ را مى چشد. سورآبادى آيه را كاملاً صحيح ترجمه كرده است: «هر آينه آزموده گردانيم شما را به چيزى از بيم دشمنان و گرسنگى و كم كاستى از خواستها و تنها و نقصان ميوه ها». ميبدى نيز آيه را درست و روان ترجمه كرده است: «ما ناچار شما را بيازماييم به ترس و گرسنگى و كاستن مالها و تنها». بنابراين در مثل آيه: «إِنَّ اللّهَ اشْتَرى مِنَ الْمُؤْمِنِينَ أَنْفُسَهُمْ وَ أَمْوالَهُمْ بِأَنَّ لَهُمُ الْجَنَّةَ» [٢] ؛ ترجمه صحيح آن چنين است: «به راستى خداوند، از مؤمنان، خودشان و مالهايشان را خريده است به بهاى آنكه بهشت براى آنان باشد». ولى ابوالفتوح باز در اينجا «انفسهم» را به معنى «جانهاى ايشان گرفته» كه صحيح نيست. امّا سورآبادى و ميبدى «انفسهم» را به «تنهاى ايشان» ترجمه كرده اند كه ترجمه اى درست است. اصولاً گاهى انسان با مال و ثروتش در راه خدا جهاد مى كند، گاهى تنها خود به جنگ مى رود و مى رزمد و گاهى نيز هر دو را، هم مال و ثروت و هم تمام قوا و
[١] آل عمران (٣): آيه ١٨٥.[٢] توبه (٩): آيه ١١١.