مجموعه مقالات كنگره شيخ ابوالفتوح رازي - جمعي از فضلا و نويسندگان - الصفحة ١٧٦
ويژگيهاى محتوايى تفسير ابوالفتوح
اگر چه در تفاسير قرآن بيشتر مفاهيم فكرى در محدوده مباحث قرآنى است و بيشتر از طريق نقل قول و بيان احاديث، اقوال و قصص مفاهيم شكل مى گيرد. در عين حال، در لابه لاى مباحث گهگاهى مى توان تفكرات و عقايد شخصى مؤلف را نيز دريافت. بنابراين حجم اصلى مباحث فكرى حاكم بر تفسير، متأثر از كلام حضرت حق و اقوال و احاديث است كه در كنار اين مفاهيم به تفكرات عمده و اصلى رايج در تفسير نيز اشاره اى مى شود. ابوالفتوح در تفسير روض الجنان مبلغ تفكرات شيعى است و از آنجا كه خود تعلّقات و عقايد شيعى را باور داشته است، در لابه لاى مباحث تفسيرى خود اين عقايد را توضيح مى دهد و مباحث كلامى و فقهى مورد عقيده خود را به خواننده ارايه مى نمايد و هنگامى كه در اختلافات فرق مذهبى در قرون پنج و شش دقت نماييم؛ دفاع شيخ از تفكرات شيعى نمايان تر و مهم تر جلوه مى كند. او هنگامى كه در صدد بيان و مقايسه ديدگاه فرق مختلف در خصوص موضوعى باشد، تمام جزئيات و دقايق را در نظر مى گيرد و دست به سنجش مى زند. بنابراين تفسير ابوالفتوح رازى منبع شناختى و معرفتى ارجمندى است. يكى ديگر از مختصات اين تفسير، توجه به مباحث فكرى و رفتارى عرفا و متصوفه است و هر چند از اين نظر با تفاسير عرفا مانند قسمت سوم تفسير كشف الاسرار متفاوت است، ولى برخى از اصطلاحات آنان را شرح و توضيح داده است. به برخى از نكات تربيتى و پرورشى نيز مى توان در تفسير دست يافت و از اين رو، اين تفسير منبع خوبى است براى جويندگان اين گونه مباحث. در كتب همزمان با تفسير نيز مفاهيم اخلاقى و تربيتى مطرح مى شود، ولى در روض الجنان، مؤلف