مجموعه مقالات كنگره شيخ ابوالفتوح رازي - جمعي از فضلا و نويسندگان - الصفحة ٢٠٧

٢٣. كلُ إناءٍ يَترشَّحُ بما فيه

ابوالفتوح رازى در تفسير «قُلْ كُلٌّ يَعْمَلُ عَلى شاكِلَتِه» [١] ، با تمثيل به مثل مزبور مى گويد: «مورد آيه آن مثل معروف است كه گفتند: كل امرى ء يشبهه فعله وكل رجل وضيعته و كل اناء يترشح بما فيه». [٢]

٢٤. كلُّ شاةٍ بِرِجْلِها سَتُناطُ

شيخ در تفسير آيه ٤١ سوره يونس: «فَقُلْ لِي عَمَلِي وَلَكُمْ عَمَلُكُمْ أَنْتُمْ بَرِيئُونَ مِمَّا أَعْمَلُ وَأَنَا بَرِى ءٌ مِمَّا تَعْمَلُونَ» به اين مثل تمسك جسته، مى گويد: «اين هم چنان است كه گفت: «لَكُمْ دِينُكُمْ وَلِىَ دِينِ» [٣] و چنان كه در مثل گويند كلّ شاةٍ برجلها ستناط» [٤] . و نيز به مناسبت تفسير «قُلْ أَطِيعُوا اللّه َ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ فَإِنْ تَوَلَّوا فَإِنَّمَا عَلَيْهِ مَا حُمِّلَ» [٥] مى گويد: «بر اوست آنچه بر او نهادند واو را تكليف كردند و بر شما است آنچه بر شما نهادند و شما را تكليف كردند. هيچ كس را از شما به گناه ديگرى نخواهد گرفتن و مثل قوله تعالى «وَ لا تَزِرُ وازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرى» [٦] ومثله المثل: كلّ شاةٍ برجلها ستناط». [٧]

٢٥. كما تَدينُ تُدانُ

ابوالفتوح رازى به مناسبت تفسير «عُلِّمْنا مَنْطِقَ الطَّيْرِ» [٨] روايت بلندى از كلبى نقل مى كند كه درضمن آن ضرب المثل فوق مورد استناد قرار گرفته است: «...طاووسى آواز داد بر او و گفت: دانى تا چى گويد؟ گفتند: نه. گفت: مى گويد: