مؤلّف و مترجم اين ترجمه و تفسير پرمايه، دانشمندى شيعى است كه هم فقيه است و هم متكلّم و هم اديبى لغوى و پُرمايه. نام او حسين بن على بن محمّد خُزاعى نيشابورى است كه به ابوالفتوح رازى اشتهار يافته است. يكى از امتيازات بزرگ تفسير ابوالفتوح كار سترگ او در تفسير آيات الاحكام است كه علاوه بر نقل آراى فقهاى اماميّه، كه منبعث از فقه اهل بيتِ اطهار عليهم السلاماست، به نقل آراى جمهور فقهاء اهل سنّت از مالكى، حنفى، شافعى، حنبلى، اوزاعى و طبرى نيز پرداخته و در واقع در ضمن تفسيرش، به گونه اى به «فقه مقارن» نيز توجّه نموده است. نثر ابوالفتوح در ترجمه قرآن، نسبت به نثر رايج زمان خويش نثرى است روان و گاه موزون و آهنگين. قِلَّت حجم ترجمه او با توجّه به متن آيات نسبت به ديگر ترجمه ها، از امتيازات بارز اين ترجمه است.

دقّتها و ظرافتها

در ترجمه ابوالفتوح دقّتها و ظرافتهاى فراوانى به چشم مى خورد كه حاكى از تبحّر او در اين فنّ است. در اين مقام ذكر نمونه هايى چند با توضيحى كوتاه لازم و ضرورى است. الف) سوره بقره، آيه شصت: «وَ إِذِ اسْتَسْقى مُوسى لِقَوْمِهِ فَقُلْنَا اضْرِبْ بِعَصاكَ الْحَجَرَ فَانْفَجَرَتْ مِنْهُ اثْنَتا عَشْرَةَ عَيْناً قَدْ عَلِمَ كُلُّ أُناسٍ مَشْرَبَهُمْ كُلُوا وَ اشْرَبُوا مِنْ رِزْقِ اللّهِ وَ لا تَعْثَوْا فِي الْأَرْضِ مُفْسِدِينَ» ؛ «و چون آب خواست موسى براى قومش، پس گفتيم ما: بزن عصايت بر سنگ. بردميد از او دوازده چشمه، دانست هر كسى آب خورد خود. بخوريد و بياشاميد از روزى خداى و تباهى مكنيد در زمين تباهى كنان». جز سورآبادى و ابوالفتوح، ديگر مترجمان بعد از آن دو، تا زمان ما بيشتر آنها آيه «وَ لا تَعْثَوْا فِي الْأَرْضِ مُفْسِدِينَ» را به صورت «و در اين سرزمين فتنه و فساد برپا