مجموعه مقالات كنگره شيخ ابوالفتوح رازي - جمعي از فضلا و نويسندگان - الصفحة ٢٥٧
اين آثار مستعد، قابليت پژوهش و مطالعه در همه اين زمينه ها را دارند؛ تا آنجا كه با ايمانى راسخ مى توان گفت كه غواصان معنى در كاوشهاى خود، هرگز از اين دريا تهيدست باز نخواهند گشت. آنچه اينك فراروى نهاده ايم، گزيده يكى از همين پژوهشهاست كه در سطح زبانى «literally level» و از بعد لغوى «lexical» به انجام رسيده است. دراين گزيده گفتار، نمونه هاى واژگان كهن و سره فارسى را شناسانده ايم و به عبارتى از ديد سبك شناسى واژه ها «stylistics of the word» به متن نگريسته ايم. واژگان گزيده اى كه در اينجا به بررسى آنها پرداخته ايم، از متن پايان نامه دكترى راقم اين سطور با عنوان ظرايف و طرايف نثر متون تفسيرى برگرفته شده است. از آنجا كه اين گفتار به شرح تر از آن است كه جملگى در جامه يك مقاله راست آيد، به ناگزير در ياد كرد مطالب آن شيوه گزينش و اختيار به كار داشته ايم. بديهى است كه در نتيجه انتخاب اين شيوه، لغات و شواهد بسيارى از اقبال نشر امكان طبع بى بهره گشته و چونان شاهدان پردگى، همچنان مستور مانده اند. نكته اى كه يادكرد آن را در همين جا شايسته مى دانم، اين است كه اساس كار (base) ما در اين مطالعه، منبع شواهد لغوى در پى آينده، ترجمه و تفسير گرانقدر شيخ ابوالفتوح رازى، روض الجنان و روح الجنان، تصحيح عالمانه استادان ارجمند دكتر محمد جعفر ياحقى و دكتر محمد مهدى ناصح است كه به صورت دوره بيست جلدى (در ده مجلد) انتشار يافته است. گاه در كنار شواهدى كه از اين تفسير ياد كرده ايم، به ديگر تفاسير كهن فارسى هم ـ كه چنين كاركردهايى را درج و ضبط كرده اند ـ استشهاد جسته و نام ونشانى به دست داده ايم.
واژگان ويژه و ديرين
ازگ: آنچه از شاخه هاى درخت خرما و انگور و ديگر درختان ببرند. تركه، شاخ خرد