مجموعه مقالات كنگره شيخ ابوالفتوح رازي - جمعي از فضلا و نويسندگان - الصفحة ٢٢٠
٤. تجنيس مطرّف
«گفت خداى تعالى پاك است، پاك دوست دارد و كريم است، كرم دوست دارد، جواد است، جود دوست دارد، پيرامن خود دوست دارى». [١] نمونه ديگر: «و گفته اند در دنيا اخلاص است و در آخرت خلاص است». [٢]
٥. تجنيس مكرّر
«اگر روزى به مسرّت بگذرد، سالى در مسئلت بدارد، يك دستى شكر مى چشاند و ديگر دستى شرنگ مى پالايد. هر چيز از او پالوده بود، همه آلوده بود». [٣] نمونه ديگر: «وبهرى آن اند كه از خداى تعالى خير دنيا مى خواهند و نصيب آخرت فراموش نمى كنند؛ اين مى خواهند براى عاجل معاش و آن مى خواهند براى آجل معاد؛ اين براى ممّر و آن براى مقرّ؛ اين براى حال و آن براى مآل». [٤]
خصوصيات دستورى، لغوى و سبك تفسير
اين كتاب را نيز بايستى در عداد كتب علمى اين دوره، كه از نثر قديم تقليد مى شده است، قرار داد. اغلب خصايص نحوى و صرفى و لغوى و تعبيرات نادر زبان فارسى كه در مؤلفات قرون پنجم قرن هفتم هجرى مانند: تاريخ بيهقى، كليله و دمنه، قابوس نامه، مرزبان نامه، اسرار التوحيد فى مقامات ابن سعيد، چهار مقاله نظامى عروضى، راحة الصدور راوندى، سياست نامه خواجه نظام الملك، لباب الالباب عوفى، تذكرة الاولياء شيخ عطار و جهانگشاى جوينى و غير آنها مشاهده مى شود، در اين
[١] تفسير ابوالفتوح رازى، ج ١، ص ٢٥٨.[٢] همان، ص ٣٣١.[٣] همان.[٤] همان.