ـ «لوط عليه السلام چون خبر يافت از حال ايشان، گفت: اين آن است كه من مى ترسيدم از آن» (١٠/٣٠٩). استفاده از دو ضمير غير همسان: اين آن است. ـ «دانى تا اين كيست؟ اين آن است كه ايام فتح جاسوس بود بر ما» (٩/٢٠٢). استفاده از دو ضمير غير همسان. ـ «اينان اينان اند كه تدبر نكنند و تأمل نكنند در آيات من و از آن عدول و اعراض نمايند» (٩/٢٤). استفاده از دو ضمير اشاره جمع يكسان. ـ «او آن باشد كه براى او ماهيان دريا و مرغان هوا و دواب زمين استغفار كنند» (٢/٢٦٠). استفاده از دو ضمير شخصى و اشاره: او آن است. ـ «و او آن بود كه رسول صلى الله عليه و آله او را فاسق خواند و او را در جاهليت زاهد بود و پلاس پوش» (٩/١٦). استفاده از دو ضمير شخصى و اشاره: او آن بود. ـ «او آن است كه زنده كند و بميراند. چون حكم كند كارى، گويد او را بباش، بباشد» (١٧/٣٨). استفاده از دو ضمير شخصى و اشاره: او آن است. ـ «و جماعتى از ايشان آنان اند كه كلام خداى مى شنوند و تحريف و تغيير مى كردند» (٢/١٩). استفاده از دو ضمير شخصى و اشاره جمع: ايشان آنان اند. ـ «ايشان آنان اند كه باشد ايشان را بهره از آنچه اند و خسته باشند» (٣/٨٦). استفاده از دو ضمير شخصى و اشاره جمع: ايشان آنان اند. برخى از اين كاربردها به دليل ترجمه لفظ عربى به فارسى در تفسير استفاده شده است.

١٨. استفاده از ضمير شخصى به جاى ضمير مشترك

ـ «سپاس آن خداى را كه اين آب را خوش كرد به رحمت او، و شور و تلخ نكرد به گناه ما» (١/٦٤). او به جاى خود آمده است. ـ «هر كه را خداى به هدايت او حكم كند، مهتدى باشد و هر كه را به ضلال او حكم كند، او خاسر و خايب و زيانكار باشد» (٩/٢١). او در مورد اول و دوم به جاى خود به كار رفته است.