مجموعه مقالات كنگره شيخ ابوالفتوح رازي - جمعي از فضلا و نويسندگان - الصفحة ١١٢
الف) ويژگيهاى زبانى ـ آوايى تفسير
از نظر ويژگيهاى آوايى در اين تفسير، اختصاصات سبكى متنوعى را مى توان ديد كه بيشتر ناظر بر تغييرات صامت و مصوتها و تنوع واجهاست كه اصولاً در آثار متقدم اين تغييرات كاملاً مشهود است. با توجه به گستردگى و عظمت تفسير ابوالفتوح در تمام انواع كلمات، از جمله اسم، فعل، صفت و قيد و ...، اين تغييرات واجها را مى توان ديد كه برخى ناشى از تغيير شكل كلمه از قرنهاى گذشته تا زمان مؤلف است، برخى به تفاوت تلفظ در مناطق مختلف مربوط مى شود و برخى در راستاى تحولات واجى زبان تغيير يافته اند و براى برخى دلايل ديگرى را مى توان اقامه كرد. انواع ابدالها، حذف و كاهشها، ادغامها و افزايشها با شواهد بسيار موجود است اما به دليل تنگى مجال به ذكر نمونه هايى اكتفا مى شود:
١. اسم
فريشته: فرشته / فريشتگان: فرشتگان (افزايش و كاهش واج ى): «گفت فرشتگان مى زدند ايشان را و شما نمى ديديد فرشتگان را» (١/٨٣). «خداى تعالى بر دلهاى كافران علامتى كند كه فريشتگان ايشان را به آن بشناسند» (١/١١٤). «رعد نام فريشته اى است كه تسبيح مى كند به حمد خداى» (١/١٤٥). «و من نمى گويم كه من فريشته ام و سبب آن بود كه ايشان اعتقاد كرده بودند كه پيغامبر بايد تا فريشته باشد» (١٠/٢٦١). آسياه: آسيا (افزايش و كاهش واج ه): «آسمان بر قطبى مى گردد، چون قطب آسياه و آن قطب بر دوش فريشته اى است» (١٦/١٢٤). بنجشك: گنجشك (جا به جايى واجهاى ب / گ، ك / گ): «تا به مانند صعوه اى گردد و آن مرغكى باشد به شكل بنجشك» (١٦/٩٢).