ابوالفتوح در تفسير خود، ابتدا نام سوره و تعداد آيات را ذكر مى كند، به ناسخ و منسوخ و مكى و مدنى بودن آن اشاره مى كند، سپس شماره حروف سوره و توضيحى درباره قرائت سوره مى آورد. فوايد قرائت هر سوره بيان مى شود و بعد از اين مقدمات چند آيه از هر سوره ذكر مى شود و ترجمه لفظ به لفظ آن آيات نوشته مى شود. سپس به تفسير تمام كلمات مى پردازد و قرائتها و اعراب آن بيان مى شود. و عقايد مختلف ذكر مى گردد. وى به برخى مسائل فقهى و كلامى و ديدگاههاى متفاوت هم توجه مى كند و نقلهاى مختلف و قصص و داستانهاى مرتبط با آيات را نيز مى آورد. در ترجمه هاى لفظ به لفظ فارسى و آنچه كه به عنوان تفسير و توضيح آورده مى شود، گهگاهى از نظر نحو و جمله بندى قضاوتهايى ديده مى شود؛ يعنى در ترجمه صرف آيات جمله بندى دقيقاً تابع نحو جمله بندى آيات قرآن است، ولى در بخش تفسير و توضيح سبك اصلى خود مؤلف غالب مى شود. اگر چه شيخ در تفسير و توضيح آيات از نقل قول متقدمان و مفسران پيشين بهره گرفته است، در مواردى دست به نقد و ارزيابى اقوال آنان زده است. به نمونه زير اشاره مى شود: «بدان كه: قصّاص از وهب و كعب و جز ايشان چندان محال و حشو و ترهات و ناشايست در قصه ايوب گفته اند، از آنچه عقلها منكر باشد آن را و اضافت كرده بسيار فواحش در آن باب با خداى تعالى و با ايوب؛ و ما اين كتاب را صيانت كرديم از امثال آن احاديث، آنچه از آن حديثها مستنكر نيست و مخالف ادله عقول و مناقض آنچه در اصول به ادله نامحتمل به تأويل درست شده است، طرفى بگوييم» (١٣/٢٥٩). {-١١-}

[١] سبك شناسى، ملك الشعراى بهار، ج ٢، ص ٣٩٢ و ٣٩٣.[٢] خاتمه الطبع، (ضميمه تفسير ابوالفتوح)، علامه قزوينى، ص ٦٤٦.[٣] همان، ص ٦٤٨.[٤] همان، ص ٦٤٩.[٥] همان، ص ٦٥٠.[٦] روض الجنان، ج ١، ص ٦٣.[٧] تحقيق در تفسير ابوالفتوح رازى، ص ٥٩.[٨] همان، ص ٥٩.[٩] همان، ص ٦٠.[١٠] همان، ص ٦١.[١١] ارجاعات داخل متن، كه در ميان پرانتزها آمده، بر اساس تفسير روض الجنان و روح الجنان، به تصحيح دكتر ياحقى و دكتر ناصح است.