منهج اليقين (شرح نامه امام صادق عليه السلام به شيعيان) - گلستانه، سید علاء الدین - الصفحة ٢٤٩ - معناى غيبت
و در حديث وصيّت حضرت پيغمبر صلى الله عليه و آله به ابو ذر غِفارى رضى الله عنه وارد شده كه فرمود: اى ابو ذر! احتراز و پرهيز كن از غيبت؛ زيرا كه غيبت، بدتر است از زنا كردن. ابو ذر مىگويد كه گفتم: يا رسول اللَّه! چرا چنين است، پدر و مادرم فداى تو باد؟! فرمود: از جهت آن كه مردى زنا مىكند و بعد از آن، توبه مىكند، خداى تعالى، توبه او را قبول مىكند، و كسى كه غيبت مىكند، آمرزيده نمىشود تا وقتى كه آن شخصى كه او را غيبت كرده، از او عفو كند. اى ابو ذر! دشنام دادن مسلمان، فسق است و قتال كردن با مسلمان، كفر است و خوردن گوشت مسلمان، از جمله معاصى الهى است و حرمت مال مسلمان، مثل حرمت خونش است. گفتم: يا رسول اللَّه! غيبت، كدام است؟
فرمود: آن كه برادر مؤمنِ خود را ياد كنى به چيزى كه او را خوش نيايد. گفتم: يا رسول اللَّه! اگر چنانچه در او باشد آنچه براى او گفته شده، چون است؟ فرمود: بدان كه هرگاه او را ياد كنى به چيزى كه در او باشد، غيبت كرده خواهى بود او را، و هرگاه او را ياد كنى به چيزى كه در او نباشد، بهتان زده خواهى بود او را[١]. اى ابو ذر! كسى كه پيش او برادر مؤمنى[٢] را غيبت كنند و دفع كند آن غيبت را از او، سزاوار يا لازم است بر خداى- عزَّ و جلَّ- كه او را از آتش جهنّم، نجات دهد. اى ابو ذر! كسى كه برادر مسلمان او را نزد او غيبت كنند و او تواند كه يارى كند آن برادر را و يارى بكند، خداى تعالى، يارى مىكند او را در دنيا و آخرت؛ و اگر او را مدد نكند و دفعِ غيبت از او نكند، خداى تعالى، ترك مىكند يارى او را در دنيا و آخرت.[٣] و ظاهر قول حضرت پيغمبر صلى الله عليه و آله كه در اين حديث فرموده: «غيبت، بدتر است از زنا»، آن است كه غيبت، از كبائر باشد. و در بعضى احاديث، وارد شده كه غيبتكننده، مُخلّد در نار است.[٤]
[معناى غيبت]
و معنى غيبت- چنانچه از اين حديث ظاهر شد-، عبارت است از ياد كردن مؤمنى در وقتى كه حاضر نباشد، به نحوى كه اگر بشنود، او را بد آيد و آن صفت در او موجود باشد، و اگر در او نباشد، داخل بهتان خواهد بود.
و كلينى رضى الله عنه از حضرت ابى الحسن عليه السلام روايت كرده كه فرمود: كسى كه ياد كند مردى را غايبانه، به صفتى كه در او باشد و مردم، آن را دانند، غيبت او نكرده؛ و كسى كه او را ياد كند
[١]. ب:-« او را، و هر گاه او را ياد كنى به چيزى كه در او نباشد، بهتان زده خواهى بود او را».