بنابر قول مشهور، اقامت پنج، بلكه كمتر از ده روز حكم اقامت ده روز را ندارد، ليكن از بعضى همسانى حكم اقامت پنج روز با ده روز نقل شده است.(٦٤)برخى ديگر از قدما بين شب و روز و نيز نماز و روزه تفصيل داده و گفته‌اند: با اقامت پنج روز نمازهاى روزانه (ظهر و عصر) قصر و نماز شبانه (عشا) تمام گزارده و روزه ماه رمضان نيز گرفته مى‌شود.(٦٥)

كسى كه شغلش سفر است چنانچه بخواهد به سفرى غير مرتبط با شغل خود ـ مانند سفر حج يا زيارت ـ برود آيا بايد نمازش را تمام بخواند يا قصر؟ مسئله اختلافى است. گروهى قائل به قصرند.(٦٦)در مقابل، برخى نماز را تمام دانسته‌اند.(٦٧)البته بنابر اينكه ملاك در اتمام نماز كثرت سفر باشد نه شغل بودن آن و يا مراد از شغل بودن سفر بناى عملى بر استمرار آن در طول سال خواه براى كسب و كار و يا غير آن همچون زيارت و سياحت باشد، حكم اتمام نماز در همه انواع سفرها با حفظ ملاك ثابت خواهد بود؛ از اين رو، در كلمات قدما تا شهيد اوّل (م ٧٨٦ هـ . ق) چنين تفصيلى ديده نشده است؛ زيرا آنان ـ بر حسب ظاهر كلماتشان ـ ملاك را كثرت سفر مى‌دانستند.

٩. رسيدن به حدّ ترخص. نقطه آغاز قصر نماز و افطار روزه براى مسافر، رسيدن به حدّ ترخص است؛ بدين معنا كه به قدرى از شهر دور شود كه ديوارِ خانه‌هاى شهر را نبيند و صداى اذان آن را نشنود(٦٨)( -->حدّ ترخص).

در اينكه شرط حد ترخص به وطن اختصاص دارد يا شامل محل اقامت ده روز يا سى روز با ترديد در غير وطن نيز مى‌شود، اختلاف است. بنابر قول اول، به محض خروج مسافر از محل اقامت، نمازش قصر مى‌شود و شرط آن رسيدن به حد ترخص نيست.(٦٩)

قطع سفر:سفر گاه با برطرف شدن موضوع (اصل سفر) قطع مى‌شود و گاه با برطرف شدن حكم آن. آنچه كه در دو بُعد ياد شده موجب قطع سفر مى‌گردد

(٦٣)جواهر الكلام ١٤/ ٢٨١ ؛ كتاب الصلاة (شيخ انصارى) ٣/ ١٢٩ ؛ بحوث فى الفقه (صلاة المسافر)/ ٩٧ ـ ٩٨ ؛ العروة الوثقى ٣/ ٤٥٦
(٦٤)مستند العروة (الصلاة) ٨/ ١٨٢ ـ ١٨٣
(٦٥)المبسوط ١/ ١٤١ ؛ الوسيلة/ ١٠٨
(٦٦)ذكرى الشيعة ٤/ ٣١٧ ؛ غنائم الايام ٢/ ١٢٠ ؛ جواهر الكلام ١٤/ ٢٧١ ؛ العروة الوثقى ٣/ ٤٥٤
(٦٧)مستند الشيعة ٨/ ٢٨٩ ـ ٢٩٠ ؛ منهاج الصالحين (سيد محسن حكيم) ١ / ٣٤٤ ؛ العروة الوثقى ٣/ ٤٥٤
(٦٨)جواهر الكلام ١٤/ ٢٨٤ ـ ٢٨٥
(٦٩)العروة الوثقى ٣/ ٤٦٤ ؛ مستمسك العروة ٨/ ٩٧ ـ ٩٩ ؛ مستند العروة (الصلاة) ٨/ ٢١٣ ـ ٢٢٠