مطلع انوار - حسینی طهرانی، سیّد محمّد حسین - الصفحة ٦٢٤ - دربار&#١٧٢٨ آی&#١٧٢٨ «فَلیَمدُد بِسَبَبٍ إلَی السَّماءِ ثُمَّ لیَقطَع»

یعنی این حیله‌ها و مکرها برای از بین بردن رسول الله به منزلۀ بستن ریسمان و اختناق آنان به دست خودشان است.

و سپس علاّمه فرموده‌اند:

این معنی، معنای خوبی است و آیات سابقه بر آن نیز تأییدش می‌کند؛ بخصوص که ما اثبات کرده‌ایم که این آیه بعد از زمان کوتاهی از هجرت که هنوز مشرکین مکّه بر قدرت و شوکت خود باقی بودند نازل شده است.

و بعضی گفته‌اند: ضمیر در (لَنْ يَنْصُرَهُ اللَّهُ) به سوی (مَن) برمی‌گردد؛ و معنای قطع، قطع مسافت است؛ و‌ مراد از کشیدنِ ریسمان به آسمان، بالا رفتن از آن برای ابطال حکم خداوند است.

و بنابراین معنی چنین می‌شود که: کسی که می‌پندارد خداوند او را در دنیا و آخرت یاری نمی‌کند، باید به سببی از اسباب چون ریسمان، به آسمان بالا رود و این مسافت را بپیماید؛ و ببیند که آیا این کید او موجب از بین رفتن ما یَغِیظُهُ از احکام خدا می‌شود؟!

و شاید منظور این مفسّران این بوده است که انسان باید پیوسته به خدای خود امید داشته، و در دنیا و آخرت به او متّکی باشد؛ و کسی که می‌پندارد که خداوند او را مَدد‌ نمی‌کند به هر وسیله دست بزند و هر کار که می‌تواند بکند، مفید فائده نمی‌باشد. ـ الخ ما ذکره فی هذا المقام.[١]

أقول: ظاهر این است که ضمیر به (مَن) برگردد؛ زیرا در آیات سابقه در این سوره، نامی از رسول الله برده نشده است، و ظاهراً معنای قطع نیز همان معنای معروف، یعنی بریدن و گسستن باشد.

و بنابراین آیه می‌خواهد بفهماند که قدرت و نیرو و تأیید و نصرت، از آنِ خداست، و انسان به هر وسیله‌ای دست ‌زند و از آن مدد جوید، مَدَد از آنِ

[١]ـ پایان ترجمه سلیس و روان مرحوم علاّمه طهرانی ـ قدّس سرّه ـ از تفسیر المیزان، ج ١٤، ص ٣٥٢.