مطلع انوار - حسینی طهرانی، سیّد محمّد حسین - الصفحة ٧٧

«جاحَدَت» هم دارای معنای صحیحی باشد.[١]

الغدیر دربارۀ وضع و کذب در حدیث

در الغدیر، جلد ٥ از صفحه ٢٠٨ تا ٣٧٨ دربارۀ وضع و جعل احادیث، و نام واضعین و کاذبین، و کیفیّت دسّ و وضع حدیث، و سلسلۀ‌ موضوعات، و حکم الوضّاعین، و رواة‌ الموضوعات، بحث کرده است؛ و مفصّلاً نام یکایک از وضّاعین و کذّابین را به ترتیب حروف تهجّی ذکر کرده است و مجموعاً بالغ بر هفتصد نفر شده‌اند.

· ازجمله در صفحه ٢١٤ گوید:

«[٥٨]. أحمد بن عبدالله أبوبکر الضریر: أخرج الخطیب فی تاریخ بغداد مجلّد ٤ صفحة ٢٣٢ بإسناده عن أنَس رفعه.

”أتانی جَبرئیلُ و علیه قَباءٌ أسودُ و خُفٌّ أسودُ و مِنطَقةٌ، و قال: یا محَمَّد! هذا زِیُّ بنی عمِّک من بعدک.“

فقال: ”هذا حدیث باطلٌ إسناده، کلُّهم ثِقات غیر الضریر و الحَملُ فیه علیه.“»

· و در صفحه ٢١٦ گوید:

«[٨١]. أحمدبن محَمَّدبن غالب الباهلیّ أبوعبدالله (المُتوفّی ٢٧٥): غلام الخلیل، من کبار الزّهاد ببغداد، کذّابٌ وَضّاع.

قال الحافظ ابن‌عدی: ”سَمِعتُ أباعبدالله النهاوندی بِحَرّان فی مجلس أبی‌عُروبة، یقول: قلت لغلام الخلیل: ما هذه الأحادیثُ الرَّقائق الّتی تُحدِّثُ بها؟! قال: وَضَعناها لنُرقِّقَ بها قلوبَ العامَّة.[٢]“

[١]ـ جنگ ١٥، ص ٨٩ و ٩٠.

[٢]ـ الکامل فی ضعفاء الرجال، ج ١، ص ١٩٥، رقم ٣٨. (محقّق)