مطلع انوار - حسینی طهرانی، سیّد محمّد حسین - الصفحة ٤٤٤ - راجع به تواتر قرآئات سبعه

معنی، معنای دیگر را تعقّل تواند کرد.“

و گویند: ”روح با عالم مجرّدات و ملائکه مربوط است؛ به دلیل آنکه در رؤیا از غیب و وقایع آینده خبر‌دار می‌شود، و این وقایع که در خواب می‌بیند، البتّه در این جهان نیست، و ارواح این جهانی از آینده خبر ندارند.“

و هم گویند: ”برای جان انسان در أحادیث و أخبار صفاتی ثابت کرده‌اند که دلالت بر تجرّد او می‌کند (یعنی بر اینکه جسم نیست؛ مثل آنکه از درِ بسته‌ و دهان بسته بیرون می‌رود، و به قبر بسته داخل می‌شود، و مرئی نیست برای همه کس، و أمثال این) و چون جسمانیّ نیست به پراکنده شدن بدن، فانی نمی‌شود؛ برخلاف قوّۀ باصرۀ چشم، و هاضمۀ معده، و ماسکه، و أمثال آن.“»

[راجع به تواتر قرآئات سبعه]

و در صفحه ١٣٩ و صفحه ١٤٠ راجع به تواتر قرآئات سَبعه گوید:

«بعضی مردم زمان ما که از سیر و تواریخ و قرائت و رجال خبر ندارند و در این اُمور تدبّری نکردند، گویند: ”قرائت سَبعه متواتر نیست؛ یا آنها به اجتهاد خویش قرائت می‌کردند، نه از سماع.“

و ما قرائن بسیار در حواشی مجمع البیان و وافی ذکر کردیم که سخن اینان صحیح نیست، و فقهای ما متّفقند بر تواتر سَبعه و سماع ایشان.

چنان‌که حَفص در سورۀ فرقان: (وَيَخْلُدْ فِيهِ مُهَانًا)[١] به إشباع خواند، با اینکه می‌دانست بی‌إشباع به موافقت قاعدۀ عربیّت صحیح است امّا نخواند؛ چون سماع وی به إشباع بود.

(بِمَا عَاهَدَ عَلَيْهُ اللَّهَ)[٢] را به ضمّ‌ ”های“ ضمیر خواند، و می‌دانست که در

[١]ـ سوره الفرقان (٢٥) ذیل آیه ٦٩.

[٢]ـ سوره الفتح (٤٨) قسمتی از آیه ١٠.