مطلع انوار - حسینی طهرانی، سیّد محمّد حسین - الصفحة ٤٣٤ - اشکالات وارد بر کلام میرزا ابوالحسن شعرانی (ت)
[١]* خاطر است که هر بیسر و پایی از پیش خود خزعبلات و ترّهاتی را به عنوان دعا و زیارتنامه و امثال ذلک جعل نکند و افراد را به آن ملتزم نگرداند.
مرحوم والد ما حضرت علاّمه طهرانی ـ رضوان الله علیه ـ در زمان بعضی از بزرگان میفرمودند:
«ترس من از این است که پس از فوت این افراد بیایند و برای آنها گنبد و بارگاه بنا کنند و مانند امام علیه السّلام زیارتنامه بنویسند و مردم را به قرائت آن ملزم نمایند.»
امروزه پس از گذشت ادوار و سنین و تغیّر احوال و تبدّل افکار و روشن شدن بسیاری از حقائق مختفیه، دیگر بر ارباب دانش و بینش مخفی نیست که بسیاری از مطالب و حوادث و قضایا بر محور و مرکزیّتی جز آنچه پنداشته میشد میچرخیده است، و دواعی و اهداف و مقاصدی به غیر از آنچه مطرح میگردیده مدّ نظر بوده است.
امروزه در میان ما متعارف است که در ماه مبارک رمضان ادعیّه روزمرّه٧ آن ماه را حتماً باید قرائت نمائیم و حتّی اگر فردی از قرائت آن غفلت نماید به او تذکّر داده میشود، درحالیکه قطعاً و تحقیقاً این ادعیّه جعلی بوده و اثری از انشاء و املاء معصوم در آن دیده نمیشود.
این بنده خود از حضرت آیة الله شبیری زنجانی ـ مدّ ظله ـ شنیدم که ایشان از مرحوم آیة الله خمینی ـ رحمة الله علیه ـ نقل میکردند که از حاج شیخ عباس قمی صاحب مفاتیح الجنان سؤال کردند: آیا همه آنچه که در این کتاب گرد آوردهاید مستند و قابل اعتماد هست؟ ایشان پاسخ دادند: خیر.
به عنوان مثال و نمونه: دعا برای مؤمنین و صحّت و عافیت آنها و حفظ نظام اسلام، همیشه ممدوح و مطلوب بوده است، ولی قرائت آن پس از نماز فریضه و قبل از سجدۀ شکر و تسبیحات حضرت زهرا سلام الله علیها قطعاً بر خلاف نظر شارع و غیر مرضیّ الهی میباشد؛ ولی این دعا آنقدر اهمّیت و اعتبار پیدا کرده که نگفتن آن جرم و ذنب لایغفر تلقّی میگردد.
سستی و سهلانگاری در این مسأله بسیار مهم، جامعه را به سوی ابداع سنّتها، و فرهنگ متقابل و متضادّ با مبانی شرع و اسلام سوق میدهد و از اتّجاه به اهداف عالیه باز میدارد.
قرائت هر دعائی که دارای مضامین صحیحه باشد نیکو است اما اگر این روش انسان را به سوی نوعی التزام عملی به آن بکشاند، قطعاً منهیّ و مطرود خواهد بود. و لذا نهی امام علیه السّلام از «اختراع» به همین جهت بوده است.
و امّا مطلب مهمّی که نباید مغفولعنه واقع گردد، این است که: بسیاری از ادعیّه مأثوره از اهل بیت وحی علیهم السّلام، به واسطه بروز حوادث و موانع، صحّت انتساب آنها به امام علیه السّلام مشکوک مینمایند، و از جهت اتّصال سلسله روات ممکن است مورد مناقشه واقع گردند؛ ولی با توجّه به مضامین و مفاهیم، بر اهل فنّ و بصیرت مخفی نخواهد بود که قطعاً این عبارات و *