مطلع انوار - حسینی طهرانی، سیّد محمّد حسین - الصفحة ٤١٧ - مراد از حکومت فراعنه، عبّاسیّون هستند که عددشان ٣٧ نفر و مدّت سلطنتشان ٥٢٤ سال به طول انجامید

[مراد از حکومت فراعنه، عبّاسیّون هستند که عددشان ٣٧ نفر و سلطنتشان ٥٢٤ سال بطول انجامید]

مراد از حکومت فراعنه، عبّاسیّون هستند که عددشان ٣٧ نفر و مدّت سلطنتشان ٥٢٤ سال به طول انجامید

صفحه ٢٤: «قوله: ”ثمّ مُلکُ الفراعنة“: جمع فرعونَ، و هو أعجمیّ. قیل: وزنه فِعلَون و قیل: فِعلَول، و هو اسم التّمساح بلغة القِبط. و لُقِّبَ به ثلاثةٌ من ملوک مصر، و هم: فرعون الخلیل و اسمه: سنان، و فرعون یوسف و اسمه: الرّیّان بن الولید، و فرعون موسی و اسمه: الولید بن مصعب. و قیل: هو لَقَبُ کلِّ مَن مَلَک مصرَ، و یُلقَّب به کلُّ عاتٍ متمرّد، و یقال منه: تَفَرعَنَ، إذا تخلّق بأخلاق الفراعنة.

و ”مُلک“ مرفوع علی أنّه فاعل لفعل محذوف، أی: ثمّ یکون ملک الفراعنة؛ أو علی أنّه مبتدأ محذوف الخبر، أی: ثمَّ ملک الفراعنة کائن.

و هذا إشارة إلی مُلک بنی‌العباس الذّین أوّلُهم عبدالله [السفاح بن محَمَّد بن علی بن عبدالله بن العبّاس، و آخرهم أبوأحمد عبدالله] المستعصم بن أبی‌جعفر منصور المستنصر. و کانت عدّتُهم سبعةً و ثلاثین رجلًا، و مدّتهم خمس مائة و أربعًا و عشرین سنةً، و کان انقضاء دولتهم سنةَ ستٍّ و خمسین و ستّ مائة، و إنّما لقّبهم بالفراعنة لِما کانوا علیه من العتوّ و التّمرد و التَّفَرعُن.

روی: أنّ سفیان الثّوری قال یومًا لجعفر بن یحیی وزیر الرّشید: ”یا هامان!“ فسمعها الرّشیدُ فقال لجعفر: ”والله ما جعلک هامان حتّی جعلنی فرعون.“[١]»[٢]

[١]ـ تذکرة الاولیاء، ص ٩٢، قائل این سخن را فضیل عیاض دانسته است، نه سفیان ثوری. (محقّق)

[٢]ـ ریاض السّالکین، ج ١، ص ١٧٠.