مطلع انوار - حسینی طهرانی، سیّد محمّد حسین - الصفحة ٢٨٥ - تحقیقی پیرامون کلمه «فقد» در کتب لغت
فَقَده» یعنی آن را نیست کرد؛ مثل «عَدِمَه» و «أفقَدَه الشَّیءَ» یعنی آن چیز را از آن نیست کرد، مثل «أعدَمَه الشَّیءَ». و لیکن چون کسی که چیزی را نیست کند طبعاً آن چیز از او دیگر غائب خواهد بود، لذا معنای غیبت در این صورت لازم معنای نیستی است؛ و گاهی فَقَدَ و عَدِمَ در لازم معنای موضوعله استعمال میشود مثل آیه مبارکه: (نَفْقِدُ صُوَاعَ الْمَلِكِ)[١], یعنی ما جام شاه را گم کردهایم و آن از ما پنهان شده است.
و با مراجعه به کتب لُغت این حقیقت مکشوف است.
[تحقیقی پیرامون کلمه «فقد» در کتب لغت]
در أقرب الموارد در مادّه «فَقَدَ» گوید:
فَقَدَهُ فَقدًا و فِقدانًا و فُقدانًا و فُقُودًا: غاب عنه و عَدِمَه، فهو فاقِدٌ و ذاک فَقیدٌ و مَفقودٌ.
و (أفقَدَه) اللهُ الشَّیءَ: أعدَمَه إیّاه.
و در باب مادّۀ «عَدِمَ» گوید:
عَدِمَ المالَ عَدمًا و عَدَمًا: فَقَدهُ، فهو عادِمٌ.
و المالُ مَعدومٌ، و أعدَمَ اللهُ فُلانًا الشَّیءَ: جَعَله عادِمًا لَهُ.
و در مصباح المنیر گوید:
فَقَدَ فَقدًا من باب ضَرَبَ و فِقدانًا: عَدِمتُه، فهو مفقودٌ و فَقیدٌ.
و در مجمع البحرین گوید:
(نَفْقِدُ صُوَاعَ الْمَلِكِ) هو من قولهم: فَقَدتُ الشَّیءَ فَقدًا من باب ضَرَب و فِقدانًا: عَدِمتُه، فهو مفقودٌ. و مثله افْتَقَدتُهُ.
و در لسان العرب گوید:
فَقَدَ الشَّیءَ یفقِدُه فَقدًا و فِقدانًا و فُقودًا، فهو مَفقُودٌ و فَقیدٌ: عَدِمَه؛ و أفقَدَه اللهُ إیّاهُ.
[١]ـ سوره یوسف (١٢) قسمتی از آیه ٧٢.