جلوه‌های دلنواز ماه - ابن حسینی، سعید - الصفحة ١٩٢ - ٢٥ بهلول در ورطه امتحان

آن مرد گفت: حالا افسار امثال ماها كجاست؟گفت: شما كه افسار نمی‌خواهيد، خودتان دنبال روی من هستید! اين افسارها مال آن‌هايى است كه دنبال من نمی‌آيند. آن شخص صبح خواب خود را براى شيخ انصارى نقل كرد.

بعد معلوم شد که دیشب شيخ خيلى مضطر و نیازمند پول می‌شود و پولى كه بابت سهم امام بوده و فردا بايستى تقسيم می‌كرده با وسوسه شیطان قدرى از آن به عنوان قرض برمی‌دارد تا بعداً برگرداند؛ سپس پشیمان شده و دوباره می‌گذارد. شيطان كه گفته بود او را زنجير زدم و چند قدم با خود آوردم ولى او پاره كرد و رفت، اشاره به اين قضيه داشته است.[١]

٢٤. چطور امتحان الهی با علم خداوند سازگار است؟

Q سوال: یکی از سوالاتی که در باب آزمایش‌های الهی مطرح است، این که امتحان چگونه با علم خداوند سازگار است؟ از سویی در بیشتر آیات مربوط به آزمایش آمده است که خداوند همه را امتحان می‌کند تا بندگانش را بشناسد؛ چنانکه فرمود: (لِيَعْلَمَ اللَّهُ مَنْ يَخَافُهُ بِالْغَيْبِ) [٢] از سویی دیگر می‌دانیم خداوند، عالم به درون انسان‌ها است (وَ عِنْدَهُ مَفَاتِحُ الْغَيْبِ لاَ يَعْلَمُهَا إِلاَّ هُوَ) [٣] کلیدهای غیب، تنها نزد اوست و جز او کسی آنها را نمی‌داند. بنابراین خداوندی که می‌داند هر کس چه خواهد کرد و چه خواهد گفت، چرا بندگانش را امتحان می‌کند؟

Q جواب مرحوم علامه طباطبایی: اگر ما چگونگی یک موجود را از نظر صلاحیّت آن برای یک مقصد بدانیم و یا باطن آن را از نظر داشتن یا نداشتن صلاحیّت بدانیم

[١].[٣٣٠] مجموعه آثار، شهيد مرتضی مطهري، ج ٤، ص ٣٣٢.

[٢] . سوره مائده آیه ١٠٤.

[٣] . سوره انعام آیه ٥٩.