جلوه‌های دلنواز ماه - ابن حسینی، سعید - الصفحة ٩٢ - ١٣ آداب مهمانی در قرآن

به طور خاص، احولپرسی کند. در جلسات عمومی ‌معمولاً پس از صرف غذا عده‌اى می‌‌نشینند و با یکدیگر به صحبت می‌‌پردازند، این کار گاه موجب آزار میزبان می‌‌شود. البته مواردى که میزبان خود چنین می‌‌خواهد مستثنى است.

٥. مکان نشستن: امام باقر٧ فرمود: چون شخصى به خانه کسى برود، باید هر کجا که صاحب‌خانه امر کند، بنشیند زیرا صاحب‌خانه امور مخفى خانه‌اش را بهتر می‌داند.

٦. پرهیز از بهانه‌گیرى: مهمان نباید از غذایى که براى او تهیه شده، عیبجویی کند امام صادق٧ فرمود: (هَلَكَ امْرُؤٌ احْتَقَرَ لِأَخِيهِ مَا حَضَرَهُ هَلَكَ امْرُؤٌ احْتَقَرَ مِنْ أَخِيهِ مَا قَدَّمَ إِلَيْه‌) دو نفر هلاک شدند: اول: شخصى که در پذیرایى از برادر دینى خود، آنچه را در خانه دارد ناچیز بشمارد. دوم: شخصى که غذایى که برایش آورده‌اند ناچیز بشمارد.[١]

٧. دعا کردن: مهمان باید به خاطر نعمت‌هاى الهى شکر کند و براى سلامتى و برآورده شدن حاجات میزبان دعا کند. رسول اکرم‌ﷺدر خانه‌اى دعوت شده بود و در حق آنان فرمود: (طَعِمَ عِنْدَكُمُ اَلصَّائِمُونَ وَ أَكَلَ طَعَامَكُمُ اَلْأَبْرَارُ وَ صَلَّتْ عَلَيْكُمُ اَلْمَلاَئِكَةُ اَلْأَخْيَارُ) [٢] روزه‌داران نزد شما طعام خوردند و نیکان نزد شما پذیرایى شدند، و فرشتگان برگزیده بر شما درود فرستادند. در مهمانی‌ها هر گاه سفره را جمع می‌‌کردند، پيامبر اکرم می‌‌فرمود: خداوندا، نعمت زیاد و پاکیزه و با برکت دادى، ما را سیر نمودى، حمد و سپاس خدایى را که اطعام می‌‌کند ولى خود اطعام نمی‌‌شود. (الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِی يُطْعِمُ وَ لا يُطْعَمُ)

[١]. الوافي, ج ۲۰ , ص ۵۱۷ .

[٢]. تهذيب الأحکام, ج ۹, ص ۹۹.