جلوه‌های دلنواز ماه - ابن حسینی، سعید - الصفحة ٢٦٩ - ٤٣ گلچینی از آیات و روایات در فریضه امر به معروف و نهی از منکر

٤١. عمل به معروف، شرط کمال در امر به معروف

پسری به پدرش گفت: گفتار آراسته واعظان در من اثر نمی‌كند، از اين جهت كه گفتار بعضی از آنان با عملشان هماهنگ نيست و به قول شاعر:

عالمی ‌را كه گفت باشد و بس هر چه گويد نگيرد اندر كس[١]

عـــــالم آنكس بــــود كه بد نكند نه بگويد به خلق و خود نكند

در قرآن هم به این امر اشاره شده آنجا که می‌فرمايد: (أَتَأْمُرُونَ الْنَّاسَ بِالْبِرِّ وَ تَنْسَوْنَ أَنْفُسَکمْ) [٢] آيا مردم را به نيكى امر می‌كنيد و خود از عمل بدان فراموش می‌کنید؟!

پدر در پاسخ پسرش گفت: اى پسر! به محض تصور باطل، شايسته نيست كه انسان از سخن ناصحان، روى برگرداند و نسبت گمراهى به علما دهد و خود را از فوايد علم محروم کند.

مجلس وعظ مانند دكّان پارچه فروش است در دكان بزاز اگر پول ندهى، كالا به تو ندهند در مجلس وعظ نيز اگر اخلاص نشان ندهى، نتيجه نمی‌گيرى یعنی گیرم واعظی تقصیر داشت، ولی مستمع نیز باید آمادگی پذیرش کلام حق را داشته باشد از هر کس که باشد، لذا در روایات آمده است: (انْظُر اِلی ما قالَ و لا تنظُرْ الی مَنْ قال) به گفتار بنگر نه به گوینده کلام. ممکن است کلام صحیح و حقی از گوینده‌ای که اهلیت ندارد گفته شود تو در هر حال به حق عمل کن. [٣]

٤٢. توجه به آثار و پیامدهای گناه، موثّر در بازداشتن دیگران از گناه

مردی خدمت امام حسین٧ رسید، و عرض کرد: شخص گنهکاری هستم ولی اراده قوی ندارم که خود را از معصیت نگه دارم. من را نصیحت فرمایید. حضرت

[١]. یعنی: عالمی‌که تنها سخن می‌گوید و عمل نمی‌کند، هر چه بگوید در کس اثر نمی‌کند.

[٢] . سوره بقره آیه٤٤.

[٣].[٤٤٦] گلستان سعدی باب دوم: در اخلاق پارسایان حکایت شماره ٧٦.