جلوه‌های دلنواز ماه - ابن حسینی، سعید - الصفحة ١١٥ - ١٥ مصادیق اعتدال و میانهروی

برخی از عواقب چشم و هم‌ چشمی

١. روابط بین افراد را ضعیف و تیره و تار می‌کند.

٢. اعتماد به نفس را به شدت پایین می‌آورد.

٣. آرامش رو از افراد و خانواده‌ها می‌گیرد.

٤. خودباوری را در افراد از بین می‌برد.

٥. بین مردم اختلاف ایجاد می‌کند.

٦. بی‌انگیزگی بوجود می‌آورد.

در مقابل این رذیله اخلاقیِ یعنی چشم و هم چشمی، امیرمؤمنان٧ می‌فرماید: به پایین‌تر از خود نگاه کن، به کسانی که تو بر آنها برتری داری که این نوع نگاه از ابواب شکر الهی است و موجب می‌شود پیوسته شاکر نعمت‌های الهی باشی. (وَ أَکْثِرْ أَنْ‌ تَنْظُرَ إِلَى‌ مَنْ فُضِّلْتَ عَلَیْهِ فَإِنَّ ذَلِکَ مِنْ أَبْوَابِ الشُّکْر) [١]

Q نقل شده که ملّا نصرالدّین نزد دوستش رفت و گفت: خیلی دلم به حالت می‌سوزد. مرد گفت: برای چه؟ ملّا گفت: به خاطر این که بعد از مدّت‌ها جنگ و دعوا با عیالم امروز رفتم بازار و هر چه می‌خواست برایش خریدم. دوستش گفت: خوب این قضایا چه ربطی به من دارد؟

ملّا گفت: اتفاقاً خیلی هم به تو مربوط است آخر وقتی زن تو ببیند که من برای عیالم کفش و لباس خریده‌ام؛ او هم حسادتش گُل می‌کند و از روی چشم و هم چشمی ‌با تو دعوا راه می‌اندازد و تا خواسته‌اش را برآورده نسازی؛ دست از سرت بر نمی‌دارد. به همین دلیل می‌گویم به تو هم مربوط است. [٢]

[١].[٢٠٥] نهج البلاغه، موسوى، سید رضي ، ص ٤٦٠ نامه ٦٩.

[٢].[٢٠٦] ملانصر الدین زندگی خویشتنیم. مولف: مسعود لعلی انتشارات بهار سبز چاپ ٤ ص ٧١.