جلوههای دلنواز ماه - ابن حسینی، سعید - الصفحة ١٢٨ - ٣ اعتکاف حضرت مریمh
شماره ١٨: اعتکاف[١]
· قال الله الحكيم: (وَ عَهِدْنا إِلی إِبْراهیمَ وَ إِسْماعیلَ أَنْ طَهِّرا بَیتِی لِلطَّائِفینَ وَ الْعاکفینَ وَ الرُّکعِ السُّجُودِ) [٢] به ابراهیم و اسماعیل فرمان دادیم که خانه من را «کعبه» برای طواف کنندگان و معتکفان و رکوع و سجود کنندگان پاکیزه کنید.
· قال رسول اللهﷺ: (مَنِ اعتَكَفَ إيمانا وَ احتِسابا غُفِرَ لَهُ ما تَقَدَّمَ مِن ذَنبِهِ) كسى كه از روى ایمان و براى رسیدن به ثواب الهى معتكف شود، تمام گناهانش آمرزیده شود.[٣]
بیان کوتاه: اعتکاف در لغت از عکف، گرفته شده و به معنای رویآوردن به
[١]. خلاصهای از احکام اعتکاف: اعتكاف شرعاً آن است كه فرد در مسجد به قصد قربت، توقّف و اقامت كند و احتیاط مستحب آن است كه اقامت، به قصد انجام اعمال عبادی مانند نماز یا دعا باشد؛ اعتكاف از عبادتهای مستحب میباشد که به وسیله نذر، عهد، قسم و... واجب میشود.
مسأله: اعتکاف وقت معیّن بخصوصی ندارد و هر زمانی در طول سال كه روزه صحیح است، اعتكاف هم صحیح میباشد و بهترین وقت آن، ماه مبارک رمضان است و بهتر، آخر ماه رمضان است.
مسأله: حداقل زمانِ اعتكاف، سه روز به همراه دو شبِ وسطِ آن سه روز، میباشد و كمتر از آن صحیح نیست؛ ولی بیشتر از سه روز جایز است؛ هرچند آن مقدار زیادی، یک روز یا یک شب یا بخشی از یک روز یا یک شب باشد و اعتکاف، حدّاکثرمعیّنی ندارد؛ البتّه اگر فرد، پنج روز کامل معتکف شد، باید روز ششم معتکف بماند؛ بلکه بنابر احتیاط واجب هرگاه فرد دو روز به اعتکافش اضافه کرد، احتیاط واجب آن است که روز بعد را هم معتکف بماند؛ بنابر این اگر هشت روز معتکف ماند، احتیاط واجب آن است که روز نهم را هم معتکف بماند و همینطور در مورد روز دوازدهم و پانزدهم.
مسأله: ابتدای محاسبه سه روز که حداقل زمان اعتکاف است، اذان صبح روز اوّل و انتهای آن بنابر احتیاط واجب، اذان مغرب روز سوم استو در محقّق شدن اعتکاف، سه روز تلفیقی کافی نیست؛ یعنی فرد نمیتواند بعد از اذان صبح روزِ اوّل معتکف شود؛ هرچند کمبود روز اوّل را از روز چهارم جبران نماید، مثل اینکه از اذان ظهر روز اوّل تا اذان ظهر روز چهارم در مسجد بماند. برگرفته از رساله جامع آیت الله سیستانیK:
[٢] . سوره بقره آیه ١٢٥.
[٣]. كنز العمّال، حدیث ٢٤٠٠٧ .