جلوههای دلنواز ماه - ابن حسینی، سعید - الصفحة ١٧٨ - ٩ امتحانی در مراسم حج
اولش برگشت. [١]
٧. ثعلبة و امتحان او در مواجهه با ثروت
مقدمه: امام سجاد٧ در دعای مكارم الاخلاق، به خدا عرض میکند: (لا تفتنّى بالسّعة) «بارالها! به وسعت مالی که من را از راه تو باز دارد، آزمايش مفرما» امتحان خداوند هنگام وسعت مال و ثروت، حتمی و اجتنابناپذير است. امام براى آن كه در معرض امتحانات سنگين قرار نگيرد،
از خداوند میخواهد كه به او سعه مالى و ثروت زياد ندهد تا با آزمايشهاى سخت مواجه نشود اين جمله دعا براى عموم مردم بسيار آموزنده است آن حضرت با آن كه معصوم و منزه از خطا است، براى آن كه در مضيقه امتحان واقع نشود از خداوند میخواهد كه به او سعه مالى ندهد با این حال بعضى از افراد عادى در حال تهيدستى میگويند: اگر خداوند به ما ثروت عنايت كند، چنين و چنان به دیگران احسان و خدمت میکنیم.
ممكن است در آن موقع از روى خلوص قلب این سخن را بگويند ولی نمیداند كه ثروت، گاه افكار انسان ضعیف الایمان را عوض و دگرگون میسازد. ممكن است در امتحان مالى سقوط کرده و طغیان كند و دچار بدبختى و سيهروزى گردد. به داستان ذیل توجه فرمایید:
ثعلبة بن خاطب كه از انصار بود، به اين آزمايش سخت مبتلا گرديد و از عهده امتحان برنيامد و بر اثر حب مال از پرداخت زكات واجب، سر باز زد و درباره تخلّف وى آيهای نازل شد.
قضیه او این بود که وی تهيدست بود و خدمت رسول اكرمﷺ رسید و عرض كرد:
[١]. بحار الأنوار، مجلسی، محمد باقر، ط: دار الاحیاء التراث، ص ١٢٣.