جلوه‌های دلنواز ماه - ابن حسینی، سعید - الصفحة ٣٣٤ - ٩ رعایت انصاف در خرید و فروش

چند دانسته‌هایت اندك باشد. آنچه نمی‌پسندى به تو بگويند، تو نيز بر زبان نياور.

شرح كوتاه: انصاف یکی از فضایل مهم اخلاقی است و رعایت آن در ارتباط با اقشار مختلف مردم، امری لازم و ضروری است. فرد منصف هر خیری را که برای خود می‌خواهد، برای دیگران هم می‌خواهد و هر زیان و ضرری که بر خود نمی‌پسندد، برای دیگران هم نمی‌خواهد و نمی‌پسندد.

رعایت انصاف یعنی رفتار و گفتار عادلانه با همه افراد جامعه، همچنان که فرد دوست می‌دارد که مورد احترام و احسان و توجه دیگران واقع شود و مردم به خوبی و با خوش‌رویی با او رفتار کنند، او هم انصاف به خرج داده و با دیگران چنین رفتار کند و خود از طرف دیگران اقرار به حقوق دیگران و اقدام به ادای آن‌ نماید و هر بدى و بدرفتاری را که بر خود نمی‌پسندد، براى ديگران هم نخواهد.

١. لزوم رعایت انصاف در ارتباط با مردم

خداوند به حضرت آدم٧ وحى كرد كه من همه سخن را در چهار كلمه براى تو جمع می‌كنم این چهار دستور جامع، در برگيرنده بسیاری از وظايف انسانى و كمالات بشری است. اول از آن‌ها از آنِ من است، دوم از آنِ تو است، سومی‌ ميان من و تو است، و چهارمی ميان تو و مردم است. حضرت آدم عرض کرد: آن چهار كلمه چيست؟

خداوند، چهار کلمه را چنين شرح داد .... اما مورد چهارم كه میان تو و مردم است این كه «در روابط با مردم منصف باشی» آنچه را که براى خود می‌پسندى برای ديگران هم بپسندى، و آنچه را براى خود نمی‌پسندى برای ديگران هم نپسندى. (وَ أَمَّا الَّتِی بَيْنَكَ وَ بَيْنَ النَّاسِ فَتَرْضَى لِلنَّاسِ مَا تَرْضَى لِنَفْسِكَ وَ تَكْرَهُ لَهُمْ مَا تَكْرَهُ