جلوه‌های دلنواز ماه - ابن حسینی، سعید - الصفحة ١٠٤ - ٢ در انفاق هم اندازه نگه دار

حد به یک وظیفه که موجب بازماندن از وظایف دیگر ‌شود، نهی شده است. (خیر الامور اوسطها) [١]

١. انسان معتدل، هم می‌خندند هم می‌گرید

روزی پيامبرﷺ از كنار جمعيتی كه در حال خندیدن بودند، گذشت و به آنها فرمود: اگر می‌دانستيد آنچه را كه من می‌دانم، گريه هم می‌كرديد و كم‌تر می‌خنديدید. در همین حال، جبرئيل بر آن حضرت فرود آمد و اين آيه را نازل كرد: (وَ أَنَّهُ هُوَ أَضْحَکَ وَ أَبْکی) [٢] تنها خدا است كه می‌خنداند و می‌گرياند.

پيامبرﷺ برگشت و نزد جمعيت آمد و فرمود: چهل گام بيشتر برنداشتم كه جبرئيل نزد من آمد و گفت: به آنها بگو: خداوند می‌خنداند و می‌گرياند» ممكن است اين حديث اشاره به اين باشد كه لزومی‌ ندارد مؤمن هميشه گريان باشد، بلكه بايد هم خوف از عدل الهی نسبت به گناهان خود، داشته باشد و هم هنگام نشاط، خنده کند، چرا كه گريه و خنده از سوی خدا است و هر چيزی بايد در حد اعتدال آن باشد بر این اساس در اسلام زندگی مؤمن به سه بخش تقسیم شده است:

Q الف: یک بخش آن برای عبادت خدا.

Q ب: بخش دیگر آن برای کار و تلاش و تحصیل روزی.

Qج: بخش سوم، برای استفاده از نعمت‌ها و تفریحات حلال دنیا.[٣]

نکته: برخی گمان کردهاند که چون باور به قیامت دارند، دیگر نباید بخندند و تفریح کنند، خنده و تفریح مربوط به انسانهای غافل است و باید همیشه عبوس و گوشه گیر باشند و رابطه خود را با مردم قطع کنند و لباس پشمی بپوشند چنین کسانی در استفاده از نعمتهای

[١]. کشف الخفاء، دار الکتب العلمیه، چاپ سوم، ۱۴۰۸ق، ج۱، ص۳۹۱.

[٢]. سوره نجم آیه ٤٣ .

[٣].[١٩١] درّ المنثور ج ٦ ص ١٣٠ .