جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ٣٣١ - غزل ٢٢٤ عكس روى تو چو در آينه جام افتاد

وَجَّهْتُ وَجْهِيَ لِلَّذِي فَطَرَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ حَنِيفاً، وَ ما أَنَا مِنَ الْمُشْرِكِينَ»[١]: (همانا من استوار و مستقيم، روى خود را به سوى خدايى كه آسمانها و زمين را آفريد، نمودم و من هرگز از مشركان نيستم.) سر دادم و گفتم:

خواجه در اين چند بيت به علّت دست كشيدنش از عبادات قشرى و رو آوردنش به عبادات لبّى اشاره نموده و مى گويد:

آن زمان كه خواجه با صومعه نشينان و مسجديان قِشْرى مى نشست، گذشت.

امروز، كار او با جمال و تجلّيات اسماء و صفاتى، و آب حيات از لب جانان گرفتن مى‌باشد؛ و آن، حاصلِ فرجام ازلى اوست؛ كه: «وَ أَشْهَدَهُمْ عَلى‌ أَنْفُسِهِمْ، أَ لَسْتُ بِرَبِّكُمْ؟! قالُوا: بَلى‌، شَهِدْنا»[٢]: (و آنان را بر نفوس خود گواه گرفت كه آيا من پروردگار شما نيستم؟! گفتند: بله، گواهى مى دهيم.).

ولى دائره ايّام و حجاب عالم خاكى مرا از نقطه پرگار و حقيقت عالم وجود و محبوب حقيقى غافل ساخت و به نقطه‌هاى متعدّد عالم كثرت و جمالهاى مجازى متوجّه نمود؛ وگر نه، آن نقطه ها همه به نقطه اصلى پرگار، كه معشوق من است، برقرار بود.

[١] - انعام: ٧٩.

[٢] - اعراف: ١٧٢.