جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ٢٧٥ - غزل ٢١٧ شاهد آن نيست كه موئى و ميانى دارد

محبوبا! اين همه گريستنم براى آن است كه ديده دل به ديدارت بگشايم، ديده گريانم را درياب و از حجابم بدر آر، تا جمال زيبايت را مشاهده كنم؛ كه:

١٥٧٨

«يا باطِناً فى ظُهُورِهِ! وَظاهِراً فى بُطُونِهِ وَمَكْنُونِهِ.»

[١]: (اى كسى كه در عين آشكارى، پنهانى! و در عين پنهانى و پوشيدگى، آشكار!- اميدم از اين گريستن آن است كه تو را همواره تازه و برافروخته در ديده دل نگاه دارم و هيچ گاه محروم از ديدارت نگردم.

در جايى مى گويد:

مى‌خواهد بگويد: آن عاشقان و دلباختگان زيركى كه دوست را در گذشته با تجلّى نادوامى مشاهده كرده‌اند، دلبسته هر تجلّى ناپايدار نمى شوند و به آن آرامش حاصل نمى كنند؛ زيرا مى هراسند از اينكه باز هجرانى را در پى داشته باشند؛ لذا باز مى‌گريند تا آن تجلّى را با سرشك ديدگان تازه نگاه دارند.

به گفته خواجه در جايى:

[١] - اقبال الاعمال، ص ٦٤٦.

[٢] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٢٨٢، ص ٢٢٢.

[٣] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٢٥٢، ص ٢٠٣.