ادب حضور (ترجمه فلاح السائل) - السيد بن طاووس؛ مترجم محمد روحي - الصفحة ٢٦٧ - روايت منقول از ابن عباس رضوان الله عليه

عطا مى‌گويد: من [و ابو العالية] و سعيد بن جبير و عكرمة، در طائف نزد ابن عبّاس بوديم كه مؤذّن آمد و گفت:

«اللَّه أكبر، اللَّه أكبر»

و نام مؤذّن قثم بن عبد الرّحمن ثقفى بود.

عطا مى‌گويد كه ابن عبّاس گفت: آيا مى‌دانيد مؤذّن چه مى‌گويد: ابو العالية از او درخواست كرد و گفت كه ما را از تفسير آن آگاه نما.

ابن عبّاس گفت: وقتى مؤذّن مى‌گويد:

«اللَّه أكبر، اللَّه أكبر»

در واقع مى‌گويد: اى كسانى كه به زمين [و تعلّقات عالم خاكى‌] سرگرم هستيد، نماز واجب شد، پس خود را براى انجام آن آسوده و فارغ كنيد.

هنگامى كه مى‌گويد:

«أشهد أن لا إله إلّا اللَّه»

در واقع مى‌گويد: روز قيامت بپا خواهد شد، و تمام آنچه در آسمانها و زمين است به نفع من گواهى خواهند داد كه در هر روز پنج بار شما را آگاه نمودم.

وقتى مى‌گويد:

«أشهد أنّ محمّدا رسول اللَّه»

در حقيقت مى‌گويد: روز قيامت بر پا خواهد شد و حضرت محمّد ٦ به نفع من بر شما گواهى خواهد داد كه من در هر روز پنج بار شما را از اين مطلب با خبر نمودم، و حجّت و دليل من در نزد خدا موجّه و پا بر جاست.

هنگامى كه مى‌گويد:

«حىّ على الصّلاة»

در واقع مى‌گويد: [بياييد به سوى نماز] همان دين استوار و بر پا دارنده‌[١]، و آن را بپا داريد.

وقتى كه مى‌گويد:

«حىّ على الفلاح»

، در واقع مى‌گويد: بياييد به سوى طاعت خداوند، و بهره خويشتن را از رحمت خداوند، يعنى نماز جماعت بگيريد.

وقتى بنده مى‌گويد:

«اللَّه أكبر»

در واقع مى‌گويد: بجا آوردن اعمال ديگر غير از نماز حرام گرديد.

و هنگامى كه مى‌گويد:

«لا إله إلّا اللَّه»

در حقيقت مى‌گويد: امانت آسمانها و

[١] يعنى تأمين‌كننده مصالح دنيوى و اخروى و معنوى همه انسانها.