درخشان پرتوى از اصول كافى - حسينى همدانى نجفى، محمد - الصفحة ١٨٩ - الحديث السابع عشر

نزول باران را طورى تقدير و اندازه‌گيرى نموده كه مورد استفاده بشر قرار بگيرد و سطح زمين را فرا بگيرد بلكه در اعماق زمين ذخيره شود و باقى بماند.

هم چنين در باره نباتات آيه كريمه‌ فَأَنْشَأْنا لَكُمْ بِهِ جَنَّاتٍ مِنْ نَخِيلٍ وَ أَعْنابٍ لَكُمْ فِيها فَواكِهُ كَثِيرَةٌ وَ مِنْها تَأْكُلُونَ‌- مؤمنون بمنظور تأمين وسايل بشر نباتات و انواع رستنيهاى بى‌شمارى را بوجود آورده براى رفع نياز و صرف غذا شود خلاصه مقام تقدير اصل و اساس نظام خلقت است چه تقدير عمومى را كه اشاره شد هم چنين تقدير در باره هر موجودى كه بهره‌اى از نور هستى بآن افاضه مى‌شود بر اساس قدر و اندازه خواهد بود

قوله‌ و بتقديره كان القضاء

در اثر اينكه نظام تقدير و اندازه‌گيرى در همه شئون موجودات عالم اجراء شود آنگاه شايسته صدور حكم است كه بموقع اجراء قرار گيرد خلاصه رعايت تقدير در اجراء نظام عالم بطور عمومى بآنست كه بشر بتواند زندگى نمايد و وسايل سير و سلوك او فراهم گردد از نظر اينكه غرض از خلقت جهان همانا زندگى بشر است و آيه كريمه‌ أَ لَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ سَخَّرَ لَكُمْ ما فِي الْأَرْضِ وَ الْفُلْكَ تَجْرِي فِي الْبَحْرِ بِأَمْرِهِ‌ نظام خلقت موجودات بر اساس آسايش و سير و سلوك بشر است و حق تعالى همه آنها را در جهت نفع بشر نهاده و تقدير فرموده است بالاخره غرض از مقام تقدير نظام خلقت جهان چه بطور عمومى و چه بطور خصوصى است كه همه موجودات جهان را بدون استثناء فرا گرفته است و هرگز موجود ذره‌اى از قدر و اندازه و حد بى‌بهره نخواهد بود بالاخره ابهام در فعل و نظام تصور نميرود

قوله‌ و بقضائه كان الامضاء:

در اثر اينكه نظام تقدير و قدر و اندازه هر يك از موجودات بطور عموم صورت گرفت و شايسته تحقق و اجراء شد آنگاه مقام صدور حكم است باينكه‌