درخشان پرتوى از اصول كافى - حسينى همدانى نجفى، محمد - الصفحة ٢٠٢ - الحديث السابع عشر
مانند فرزند كه از صلب پدر و رحم مادر خارج و منفصل مىشود و يا درخت كه از ريشه و هسته ديگرى صورت ميگيرد.
و بالاخره مرحله حركت و تأثير نظام طبع است كه بر اساس تأثير و تأثر و توليد و توالد نهاده شده و مفاد روايت آنست كه مقام تقدير موجودات جهان طبع اساس تفصيل و انفصال هر موجودى از ديگرى است و تقدير و قدر و اندازه هر موجود مادى و طبيعى بانفصال آن در اثر تأثير و تأثر از موجود ديگرى است و از شئون عالم خلق كه لازم آن انتظار فيكون ميباشد و مقابل عالم امر كه فقط وابسته بامر كن كه آنى و دفعى است.
با توجه باينكه تفصيل عبارت از شئون وجودى هر موجود مادى است كه در علم ازلى ربوبى نيز از جمله شئون موجودات و امتياز آنها از يك ديگر بوده با لحاظ وحدتها البسيطة النورية و همه تفصيلات و شئون وجودى هر موجودى نيز ظهورى از تفصيلات و شئون وجودى است كه هر موجودى در علم ازلى ربوبى بوحدتها البسيط داشتهاند.
بالاخره مقام تقدير و تفصيل موجودات عالم طبع نيز ظهورى از تقدير و تفصيل شئون وجودى است كه در علم ازلى ثابت بوده و خواهد بود.
بالاخره موجودات و مخلوقات عوالم امكانى با همه شئون و لوازم وجودى آنها ظهورى از معلومات بوحدتها البسيطه مقام ربوبى است و مجموع نظام امكانى مسطورهاى كامل از علم و معلوم ازلى و از نظام شريف ربوبى خواهد بود و هر يك منزلى از منازل علم فعلى كبريائى خواهد بود.
بعبارت ديگر هر آنچه در نظام عوالم امكانى باشد ظهورى از نظام علمى ازلى كبريائى و منزلى از منازل علم فعلى خواهد بود و پرتوى و شعاعى از حريم قدس است.
و مفاد
(و التقدير لهذه المعلومات قبل تفصيلها)
آنست كه تفصيل و انفصال