مينمايد اين قسم وحى گر چه ملازم با حضور فرشته است ولى از نظر اينكه منظور اعلام امر خارجى است مانند اعلام بابراهيم در باره واژگون نمودن سرزمين قوم لوط.

از اين بيان استفاده شد كه وحى و الهام و القاء به قلب كه از مقوله تعليم غيبى است حايز مراتبى خواهد بود و تحديث يعنى الهام حقايق از طريق فهم آيات كريمه قرآنى كه مخصوص درك اسرار و احكام الهى است از مراتب عالى تعليم غيبى است از اين نظر تحديث و محدث كه مفاد روايت نبوى است‌

(ان في امتى متكلمين محدثين)

كه حقيقت آن آنست كه از نشئه علم و عقل تنزل نمايد و فقط الهام حقيقت و سرى از اسرار علمى باشد كه از آن تحديث و محدث گفته مى‌شود از جمله تعليم غيبى است و تلقى از حريم كبريائى است.

با توجه باينكه تحديث و محدث نيز ممكن است در باره امور خارجى باشد مانند حضور جبرئيل امين نزد مريم صديقه عليهما السّلام بمنظور مژده اينكه حق تعالى باو فرزندى هم چه عيسى مسيح موهبت فرمايد اين تحديث و وحى از نظر اينكه نسبت بامر خارجى و حادثه خارجى است از جمله تعليم غيبى است و چنانچه الهام و القاء حقايق از طريق فهم آيات قرآنى باشد آن حقيقت تحديث است و از آن قبيل تعليمات غيبى آيه كريمه تعبير نموده‌ وَ لكِنْ جَعَلْناهُ نُوراً نَهْدِي بِهِ مَنْ نَشاءُ مِنْ عِبادِنا در حقيقت الهام همان نور و تابش فيض علمى الهى است كه بر قلب اوصياء عليهم السّلام افاضه مى‌شود و از آن تعبير به تحديث و محدث شده است.

نتيجه آنست كه تحديث يعنى الهامات غيبى از طريق فهم و احاطه به بطون آيات قرآنى عالى‌ترين مرتبه از تعليم غيبى است و اختصاص باوصياء عليهم السّلام دارد نتيجه اينكه صفت محدث و القائات غيبى و تابش نور و فيوضات الهى نسبت به معارف و علوم حقه و نيز حائز مصالح معادى و معاشى بشرى باشد اعلى مرتبه تعليم غيبى است و بالاتر از وحى توسط فرشته مقربست هم چنان كه حضور ابراهيم‌