درخشان پرتوى از اصول كافى - حسينى همدانى نجفى، محمد - الصفحة ١٢٦ - پرتوى از تجسم عمل
موجودات عالم آخرت مانند جنات و بساتين و اشجار و انهار و غلمان و عبيد و غيرهها در اثر تحيز وجودى با يك ديگر تزاحم و تضايق داشته باشند ضررى بساكنان بهشت نخواهند داشت از نظر قدرت و اراده مطلقه كه اهل بهشت دارند و بر همه جوانب و احياز و جنات و بساتين احاطه علمى و شهودى و خارجى خواهند داشت و همه احياز و فسحات بمنزله نقطه براى اهل بهشت خواهد بود و در هر مكان كه بخواهند حضور يابند بدون حركت و وسيله حاضر خواهند بود در آن مكان و هر چه از آشاميدنى و خوردنى باشد بلكه بر حسب روايت پرندهئى چنانچه اهل بهشت آن را بخواهد بريان شده نزد او حاضر خواهد شد.
قوله: و لكل انسان من سعيد و شقى با اينكه هر يك از افراد ساكنان بهشت از هر لحاظ خود كفا باشند و نيازى بديگران نداشته باشند و هم چنين تزاحم و مزاحمتى در مورد تصرفات و احاطه آنان فرض نشود در همه شؤون وجودى در سعه و احاطه كامل خواهند بود.
و مفاد آيه كريمه لَهُمْ ما يَشاؤُنَ تنفيذ مشيت و خواسته هر يك از اهل ساكنان بهشت است كه از آن باراده مطلقه تعبير مىشود و حقيقت اين موهبت عبارت از كمال سه قوه شهويه و نيروى غضبيه و نيروى واهمه است كه در دنيا هر يك از سه نيرو را بطور اعتدال بكار برده است و از افراط و تفريط در باره هر يك از سه نيرو خوددارى نموده است مثلا در مورد نيروى شهويه از افراط و فجور و يا از تفريط يعنى خمول خوددارى نموده و از آن تعبير به عفت مىشود يعنى بر طبق حكمت نيروى شهوت و خواسته خود را بكار برده است.
و هم چنين نيروى غضب خود را در دنيا از افراط و تفريط خوددارى نموده و بحد وسط و اعتدال بكار برده از آن به شجاعت تعبير مىشود و از افراط آن تهور و از تفريط آن كه جبن و جبان گفته مىشود خوددارى نموده و هم چنين نيروى واهمه خود را از افراط كه بآن جربزه گفته مىشود خود دارى نموده