درخشان پرتوى از اصول كافى - حسينى همدانى نجفى، محمد - الصفحة ٢٨٨ - الحديث الاول

مقام از شئون ارواح قدسيه پيامبران بوده و بخصوص ذوات قدسيه اوصياء عليهم السّلام مورد القائات حديث غيبى قرار خواهند گرفت.

وجود نفسانى و ادراكى بشر بر اساس نيروى عاقله و بلوغ بتكليف و درك كليات است ممكن است در دنيا و همچنين در عالم برزخ و عالم قيامت تحقق بپذيرد بنا بر اين وجود نفسانى ادراكى در عالم دنيا وابسته بوجود طبيعى و حيات دنيوى است و هر يك از وجود نفسانى ادراكى و وجود عقلانى در دنيا بر اساس وجود طبيعى دنيوى است ولى وجود نفسانى ادراكى و هم چنين عقلانى در عالم برزخ و قيامت وابسته بحيات دنيوى نخواهد بود.

با توجه باينكه وجود نفسانى ادراكى را كريمه‌ فَمِنْهُمْ ظالِمٌ لِنَفْسِهِ وَ مِنْهُمْ مُقْتَصِدٌ دو قسم معرفى نموده است بالاخره افراد بشر عادى دو دسته خواهند بود گروه بى‌شمارى ظالم لنفسه كه بيگانه از معارف و اصول توحيد هستند و ادراكات و معلومات آنان انديشه‌هاى باطل و اعمال آنان و هم چنين اخلاق آنان بر اساس ضلالت و گمرهى خواهد بود.

و قسم ديگر افراد مقتصد كه پيرو مكتب توحيد و اسلام و قرآن و از برنامه آن پيروى مى‌نمايند كه ادراكات و معلومات آنان بر اساس معالم و معارف اسلامى و اداء وظايف دينى خواهد بود و ممكن است اعمال آنان آميخته بمعصيت و گناه باشد بدين لحاظ قصور و تقصيرى در آنان خواهد بود اين مقامات سه‌گانه مقامات انسانى هستند و اكثر افراد بشر فقط واجد دو مرتبه اول و دوم هستند و فاقد و محروم از مقام ثالث كه سابق بالخيرات است خواهند بود و نيز بيگانگان فاقد مقام وجود ادراكى نفسانى سعادت خواهند بود كه مقام عالى ايمان و مقتصد مى‌باشد.

بديهى است كه طبيعت مثالى افراد بشر نيز متفاوت است اهل ايمان و مقتصد و بر حسب مقام وجود عقلانى و سعادت آنان است و هر چه مقام تقوى و ايمان‌