بدست آورده و ماده قابل براى صورت در عالم شهود خواهد بود بر اين اساس روح اهل ايمان در عالم برزخ و قيامت كه عالم شهود است هر چه از قدرت و نيروى و احاطه كسب نموده بصورت نعمت ظهور خواهد نمود در حقيقت همه نعمتها ظهور قدرت و كمالات روح خواهدبود.

بالاخره نعمتها از جمله اشعه و نورانيت روح در عالم شهود خواهد بود و روح اهل ايمان بقياس نعمتهائى كه در اختيار او نهاده شده است بسبب قيم است و همه قائم باو خواهند بود و بوساطت روح اهل ايمان به نعمتهاى افاضه وجود بطور تجدد پيوسته خواهد شد و نعمتهاى مثالى در برزخ و حقيقى در قيامت نورانيت و اشعه و صفاى روح اهل ايمان خواهد بود.

نتيجه اين مقامات آنست كه نعمتهاى مثالى در عالم برزخ و حقيقى در عالم قيامت از پرتو نور ايمان و تقوى و فضائل خلقى و وجودى است كه روح در عالم تكليف آنها را بدست آورده و جزء ذات و ذاتيات خود قرار داده است بر اين اساس روح اهل ايمان به نعمتهاى مثالى و هم چنين زياده بر تصور عالم قيامت و بهشت احاطه قيمومت خواهد داشت كه از آن تعبير مى‌شود باراده بطور اطلاق كه هر چه را اراده نمايد بطور قهر و حتم تحقق‌پذير است.

غرض بيان آنست كه نعمتهاى مثالى در عالم برزخ و هم چنين نعمتهاى زياده بر تصور عالم و بهشت مانند بستانها و ساختمانها ظهورى از نور و شعاع و اشعه‌اى از قدرت روح اهل ايمان خواهد بود و هم چنان كه نيروى وجود بارواح و ابدان اهل ايمان بطور تجدد امثال ميتابد و افاضه و اشراق مى‌شود و بوساطت آنان به نعمتهاى زياده بر تصور كه در اختيار آنان نهاده شده افاضه خواهد شد.

حيوة و زندگى بشر در عالم آخرت بر اساس علم و معرفت و ايمان و تقوى و فضيلت است و كسى كه جاهل است بجهل مركب يعنى آنچه عالم است بر خلاف حقيقت واقع است از اين نظر جهل او مركب است يعنى علم او مركب‌