درخشان پرتوى از اصول كافى - حسينى همدانى نجفى، محمد - الصفحة ٦٠ - الحديث الرابع
همان را خواستار است و بدان سو در حركت خواهد بود.
پس نتيجه اينكه هر فردى هر چه را بخواهد آن را خير پنداشته و صلاح و هدف قرار داده و بدان سو در حركت خواهد در آمد پس هر فردى از بشر لا محاله خير و سعادتى براى خود انتخاب نموده و برميگزيند و بهمان سو در حركت در مىآيد ولى عالم شهود و آستانه برزخ حقيقت خير و سعادت حقيقى هر فردى از بشر معلوم مىشود كه چه بسيار به پرتگاه رسيدهاند و همه هديهها و خيرهاى خيالى و بيهوده بوده است.
بالاخره نيروى اختيار كه يگانه موهبت الهى است سبب امتياز بشر از ساير موجودات است از نظر اينكه هر عمل كه بخواهد انجام دهد مبادى آن از تصور و تصديق و تصميم و عزم و نيز حكم بصلاح و خير است يعنى قضاوت و داورى باينكه عمل خير و شايسته است و چنانچه خير حقيقى و شايسته نباشد در حقيقت روح او از طريق فطرت خدا داده منحرف گشته و بىراهه ميرود و مورد مؤاخذه قرار خواهد گرفت پس هر عمل اختيارى همه مبادى آن نيز بر اساس انحراف از فطرت خواهد بود پس عقوبت نه بر فعل جوارحى اختيارى است فقط كه گفته شود فعل كه تمام شده و فنا پذيرفته چگونه سبب عقوبت ابدى خواهد بود بلكه مبادى نفسانى و روانى از تصور و تصديق و عزم و قضاوت همه و همه بر انحراف بودهاند و انحراف ذاتى روان بوده است و سرچشمه فساد و عمل قبيح همان روان فاعل مختار است كه قبح ذاتى روان خواهد بود و در اثر ظهور فعل قبيح و تكرار آن ثابت بود بطور ملكه و صفت قبيح خواهد درآمد.
و بر اين اساس قرآن كريم ختام كتابهاى تعليمى و تشريعى الهى است و نزول قرآن كريم و تأسيس مكتب توحيد خالص صفت ربوبيت و هدايت سلسله بشرى بحد كمال رسيد و از نظر اينكه حقايق و اسرار آن بىنهايت است هرگز دانشجويان آن مكتب بكنه و بمرتبه كمال نائل نخواهند بود بلكه فقط هر يك از دانشجويان