درخشان پرتوى از اصول كافى - حسينى همدانى نجفى، محمد - الصفحة ٢٨٩ - الحديث الاول
آنان قوىتر باشد طبيعت آنان پاكيزه و عالىتر واصفى و نورانيت آنان زياده خواهد بود بطورى كه چه بسا نورانيت ابدان مثالى بسيارى از اهل ايمان بهتر و نورانىتر باشد از ارواح اهل ايمان متوسط بلكه اجساد و ابدان طاهره آنان در اثر تدبير و رابطه ذاتى روح طاهر آنان از ذخاير الهى بوده و از هر تغيير و فسادى مصون خواهند بود.
بعبارت ديگر عوالم بشرى سه مقام است عالم عقل و عالم طبع و عالم برزخ و مثال ادراكى و نفسانى كه متوسط ميان دو مقام است و اين مقام مثالى ادراكى صورتهاى مقدارى و قائم بذات و غير مادى و بدون حركت و غير طبيعى است هم چنان كه وجود برزخى اين چنين است كه ممكن است اهل سعادت و ايمان باشند و يا اهل كفر و شرك و ارتداد و اين مقام حاصل بجهات فاعلى است بدون مشاركت ماده و طبع و در عالم مثال و برزخ وجودات مثالى را خود مىآفريند و به نيروى غيبى احضار ميشوند بالاخره انسان كامل مشتمل است با وحدت طبيعى او و حد وسط نفسانى ادراكى مثالى سعادت و يا شقاوت و بيگانگان وجود ادراكى و مثالى آنان تيره و هم چنين در عالم قيامت موجود پليد خلود در شقاوت خواهند بود.
و نيز مقام ديگر انسان عقلى ذاتى و موهوبى است كه اختصاص بافراد خاصى دارد زيرا آيه كريمه سابِقٌ بِالْخَيْراتِ معرفى نموده است كه ارواح قدسيه و ذوات طاهره سبقت وجودى بر همه بشر بطور اطلاق و بر رسولان دارند و زياده بر تصور مورد موهبت و احسان حق سبحانه قرار گرفتهاند.
و طايفه ديگر كه مقتصد معرفى شده است مقام مثالى بر حسب كمال علمى و عملى و اعتقادى آنان است و بسيار متفاوت است چه بسا گروهى نورانيت و مقام مثالى آنان بهتر و شريفتر باشد از ارواح اهل ايمان متوسط كه مقتصد معرفى شدهاند بالاخره صفاء و تجرد و نورانيت روحى در ذات آنان زياده بر تصور باشد