درخشان پرتوى از اصول كافى - حسينى همدانى نجفى، محمد - الصفحة ١٧٧ - الحديث السابع عشر

بالاخرة مرتبه قضاوت و داورى در باره آنچه مورد تقدير قرار گرفته و تصميم بر اجراء و ايجاب آن ضد يا ابداء و ظهور نقض آن تقدير است و پس از تقدير و تعيين خصوصيات امر از هر لحاظ يا مورد قضا و تصحيح و داورى قرار ميگيرد و يا مورد ردّ و بداء و نقض آن تقدير قرار خواهد گرفت.

و قضاء بمعناى حكم و تنفيذ آنچه كه در تقدير است كه موجود نورانى و ذات بعد و حدّ است بايد اجراء شود بعبارت ديگر مثلا در باره محل و مكان منزل مسكونى كه در نظر گرفته شده كه محل مخصوص باشد اينك بداء حاصل شود كه آن محل منظور و تقدير شده شايسته نيست بايد تغيير بيابد و هم چنين از لحاظ نقشه عمارت پس از در نظر گرفتن نقشه‌اى بداء حاصل شود و نقشه ديگر مورد نظر و پند و تقدير قرار بگيرد.

و خلاصه بداء از شئون عالم تقدير است كه علم كلى و نورانى و ذات بعد است بجهات بى‌شمارى كه فرض شود و بيك لحاظ و يا به لحاظ چندى آنچه در نظر و قدر قرار گرفته صرف نظر شود و تقدير و قدر ديگرى منظور شود.

و عالم تقدير عالم مثال و ذات بعد و حدّ است و مجرّد از جنبه ماديّت بوده نورانى است.

و شئون عالم مثالى تقدير كه بر اساس تغيير است و تحولات و ارادات و خاطرات جزئى است بر حسب مقتضيات كه قابل تحول و تغيير هستند و از جمله حوادث بى‌شمار در شئون وظايف فرشتگان است كه وسايط رحمت و فيوضات بوده و شأن آنان جز طاعت محض و عبوديت خالص نيست و از نظر اينكه ناظر بر ملكوت اشياء موجودات مثالى نورانى و يا مادى ظلمانى هستند بر حسب مقتضيات وظيفه تقدير امور را بعهده دارند و از ارواح قدسيه آنان تعبير به لوح نورانى مجرد ثابت مى‌شود و از نظر اينكه رابطه و نظام آفرينش مقامات‌