درخشان پرتوى از اصول كافى - حسينى همدانى نجفى، محمد - الصفحة ٢٤٤ - علم حق سبحانه تجربيات ازلى است

سبحانه بذات قدس كبريائى همانا حضور و شهود اشياء خواهد بود زيرا خالق و آفريدگار همه اشياء از اين نظر كه منبعث از حريم است شايسته‌تر است از همه آنها به آنها در حقيقت حضور ذات كبريائى حضور همه اشياء و موجودات خواهد بود و هر آنچه در مقام و پيشگاه كبريائى حضور و مورد شهود قرار گرفته حقايق متأصل‌اند و ساير طبقات بيشمار موجودات و اشياء منازل و مظاهر و بمنزله اشباح و اظلال آنها خواهند بود.

وجود بسيط در اثر بساطت مجرد از هر نقص و امكان است از اين نظر ذات او حاضر خواهد بود بحضور ذاتى بدون حجاب و واسطه‌ئى بلكه هر ادراك و شعورى نيز بطورى تجريد از ماده است زيرا ماده منشأ غيب و عدم و هر جزئى از موجود مادى غائب از خود و از اجزاء ديگر خواهد بود.

حضور ذات قدس لازم و شعاع آن حضور موجودات است از نظر اينكه در پيشگاه او حقائق متأصله حاضرند و اشياء بمثابه اشباح آنست و اشياء متظاهر قدرت و اراده و علم او است و حقيقت بسيط تمام و همه اشياء است از نظر اينكه همه آفريده و بترتيب مخصوصى آثار و رشحات و تجليات اويند و كبريائى او نور الانوار و مرجع كل اشياء و همه امور است هم چنان كه مبدء و منبع همه فيض و خير خواهد بود.

و موجود بسيط در اثر بساطت و سعه و احاطه وجودى هرگز از او وجودى سلب نخواهد شد و چنانچه سلب شود لازم آن تركيب و نقص و امكان است.

و هم چنان كه بساطت و صرافت وجود او همه اشياء و قيوم موجودات است بهمين قياس علم و احاطه شهودى او نيز بر همه اشياء و موجودات او خواهد بود و حضور ذاتى كبريائى بذات قدس همانا حضور اشياء بوجوداتها (المتأصلة و بوجوداتها العينى بمراتبها) خواهد بود (و هو ليس بشى‌ء من الاشياء).

ساحت قدس ربوبى محض حقيقت وجود است و حقيقت وجود محال است‌