وجود بحت بسيط كه در او شائبه نقص و امكان و عدم نخواهد بود بهمين قياس علم بسيط حقيقت علم و صرافت علم بر ما سواء احاطه شهودى خواهد داشت زيرا اعلم مطلق حقيقت واحده بوده و مخلوط بغير و جهل نخواهد بود و ساير صفات كمالى و وجودى نيز از شئون وجود و بساطت وجود است از اين نظر علم حق سبحانه بذات قدس كبريائى خود همانا حضور و شهود همه اشياء خواهد بود زيرا خالق و آفريدگار همه اشياء شايسته‌تر است از همه آنها بآنها در حقيقت حضور ذات كبريائى حضور همه اشياء و موجودات خواهد بود و هر آنچه در مقام و پيشگاه كبريائى حضور و مورد شهود قرار گرفته حقايق متأصلند و ساير طبقات بيشمار موجودات و اشياء منازل و مظاهر و يا بمنزله اشباح و اظلال آنها خواهند بود زيرا منبعث از حريم كبريائى هستند واجب الوجود از نظر بساطت وجودى ذات قدس محيط و قيوم اقصى مرتبه احاطه بر عوالم امكانى و جزئيات متغير است زيرا وجود بسيط مبدء و منبع هر فيض و خير و تابش نور است كه از آن ناحيه منبعث مى‌شود و از نظر بساطت علم حق سبحانه كثرت براى اشياء و موجودات عوالم فرض نخواهد داشت زيرا كثرت و تدريج لازم ذاتى و وجودى عالم ماده است نه مجعول بالذات براى آن و تدريج بلحاظ اشياء نسبت بيكديگر است.

از ساحت كبريائى نمى‌توان شأنى از شئون وجودى را سلب نمود زيرا در ذات احديت كبريائى او جهتى كه منافى با جهت وجوب باشد نخواهد بود جز سلب اعدام و نقائص و هم چنين علم بسيط او علم بجميع اشياء است لازم آنست كه همه اشياء و موجودات امكانى نحو وجودى نورى شهودى در آن مقام داشته باشد زيرا علم بسيط او همانا وجود كبريائى او است و همه اسماء و صفات كبريائى موجود بوجود واحد كه قيوم همه اشياء خواهد بود.

از اين بيان استفاده شد كه ذات كبريائى بذات خود علم دارد بهمين ملاك در مرتبه ذات و احديت كبريائى علم باشياء لا محاله بطور علم بسيط خواهد داشت (و الحمد للَّه زنة عرشه)