درخشان پرتوى از اصول كافى - حسينى همدانى نجفى، محمد - الصفحة ١٩٠ - الحديث السابع عشر

نظام خلقت بايد بموقع اجراء قرار گيرد و عوالم امكانى صورت گيرد و تحقق بپذيرد و كتم عدم را پشت سر نهاده و وارد صحنه وجود گردد و هر چه بهره‌اى از وجود نصيب آن شود هرگز به تيره‌گى عدم باز نخواهد گشت بالاخره حكم صادر از مقام ربوبى بطور قاطع و نافذ خواهد بود هيچ گاه تخلف‌پذير نخواهد بود پس از طى مقامات كه مبادى نظام خلقت بشمار آمده و همه اجزاء و جزئيات و موجودات آن متناسب با كمال ارتباط و نظام واحدى است كه در شئون همه آنها نافذ و فرمانروا خواهد بود.

و امضاء عبارت از ايجاد است كه مورد تقدير در خارج تحقق بپذيرد و موجود شود و اختلاف ايجاد و وجود اعتبارى است يعنى به لحاظ صدور حكم و نيروى غيبى ايجاد است و به لحاظ قبول وجود و تحقق صادق است و مراتب شش‌گانه كه ذكر شد هر يك ظهورى از مبادى خلقت خواهد بود از نظر اينكه اطوار خلقت عبارت از تنزل فيوضات الهى است كه موجودات جهان طبع را فرا بگيرد و حسن تدبير و لطافت تقدير بطورى كه از كرات بيكران و زمين و موجودات بى‌نهايت كه نهايت كه تأثير در يك ديگر دارند و از اشياء مختلف صورت گرفته مع ذلك آنچنان نظام تدبير در همه ذرات و اجزاء آنها فرمانروا است و حكايت از حسن نظام شريف حريم ربوبى مينمايد.

بديهى است كه نظام تقدير چه بصورت كلى و چه بصورت جزئى و در باره هر موجودى بخصوصى هر چه تقدير شده حسن تدبير بكار رفته است و بهترين مظاهر امكانى كه صفات كبريائى را ارائه مينمايد همانا حسن تدبير و كمال تقدير است بدين جهت نظام تقدير بر مقام قضاء حكومت مى‌نمايد يعنى هر چه در مقام تقدير اتخاذ و تصميم گرفته شود و بموقع اجراء و قضاء و نفوذ قرار خواهد گرفت از نظر اتقان قدر آن.

بالاخره مقام تقدير حكومت بر مقام قضاء و امضاء خواهد داشت از نظر