درخشان پرتوى از اصول كافى - حسينى همدانى نجفى، محمد - الصفحة ١٧٢ - الحديث السابع عشر

و هم چنين بساطت همه معلومات و مخلوقات در آن مقام عالى است.

هم چنان كه كمال وجودى ساحت كبريائى بساطت وجودى است و تعينات او بحياة ازلى و علم حقيقى ازلى و قدرت بطور اطلاق ازلى است و وحدت بساطت وجودى واجد و قيوم همه موجودات و اشياء خواهد بود و نيز علم حقيقى واجد و احاطه حقيقى بر همه اشياء و موجودات امكانى خواهد داشت به همين قياس قدرت مطلقه ازلى ساحت كبريائى واجد قدرت بر همه اشياء و موجودات امكانى و قيوميت تامه بر همه داشته و نيز حضور ذاتى كبريائى بذات قدس لازم آن حضور همه اشياء و موجودات بوجوداتها المتأصلة و الادراكى و العينى بمراتبها خواهد بود.

بهمين منوال نظام كامل امكانى واجد ماهيات بيشمار امكانى است مثلا كمال نظام امكانى بنظام طبع است كه مركب از كرات بيكران و جمادات و نباتات و حيوانات و اساس همه سلسله بشر و اساس آن ذوات قدسيه و ارواح طاهره است و نظر باينكه نظام عالم امكانى و عالم بدين منوال حقيقى است و اين اصل بر همان ماهيات و اعيان استوار خواهد بود بهمان تناسب نور و فيوضات ربوبى عوالم امكانى از جمله نظام طبع را شامل و فرا ميگيرد همه ماهيات كه صدور و معرف وجودات منبعثه از حريم كبريائى است فيض وجود همه مراتب و ماهيات را فرا خواهد گرفت در حقيقت افاضه نور و هستى از حريم كبريائى منبعث و بر طبق نظام امكانى خواهد بود و هر چه نظام طبع مقتضى و لازم است همه آنها را وجود فرا خواهد گرفت و هر چه اقتضاء مسألت وجود و هستى دارد به همه آنها پاسخ مثبت ميدهد و همه اشياء و ماهيات را از فيوضات وجودى بهرمند خواهد فرمود بر اين اساس نظام امكانى طبق نظام شريف ربوبى خواهد بود.

توضيح اينكه فيوضات و رشحات وجود از حريم قدس كبريائى منبعث مى‌شود و جزئيات متغيره را فرا ميگيرد و موجودات در آن مقام قدس نحو وجود نورى ثابت داشته به تبع ماهيات و اعيان باللَّه كه جزء نظام جهان است چگونه‌