حضرت على (ع) در خطبه ٣٤ مى‌فرمايد: «اى مردم همانا مرا بر شما و شما را بر من حقى واجب شده است ... و اما حق من بر شما اين است كه به بيعت من وفادار باشيد و در نهان و آشكار خيرخواه من باشيد و زمانى كه شما را به كارى دعوت كردم اجابت كنيد و زمانى كه به شما امر كردم، امرم را اطاعت كنيد».

بنابراين با توجه به كلام مولا على (ع) سه حق بزرگ از طرف مردم بر حاكم وجود دارد كه عبارتند از: وفا به بيعت؛ خيرخواهى نسبت به حاكم اسلامى؛ اطاعت از حاكم اسلامى.

لازم به ذكر است كه پذيرش مسئوليت در نظام مردم‌سالارى دينى يك تكليف و رسالت است. مقام معظم رهبرى در اين مورد فرمودند: «در نظر اميرالمؤمنين منصب حكومتى نبايد وسيله‌اى براى راحتى و عيش خود و براى كسب دنيا براى خود باشد، اين يك كاسبى مثل بقيه كاسبيها نيست. اين يك مسئوليت‌پذيرى است، نمى‌تواند اشتغال به اين مسئوليت براى اين باشد كه انسان چيزى به دست بياورد مالى كسب كند، مالى جمع كند. بايد هدف، اجراى عدالت، تأمين آسايش مردم، فراهم كردن زمينه جامعه انسانى براى شكفتن استعدادها و تعالى انسانها براى هدايت و صلاح بنى آدم باشد ...». (خطبه‌هاى نماز جمعه تهران، ٢٥/ ٩/ ٧٩)

بنابراين حكمرانى، رسالتى است همراه با نوعى زحمت و سختى و كسانى كه آن را مى‌پذيرند بايد با عنوان وظيفه شرعى باشد؛ زيرا حقوق مردم زياد است و حقوق حاكمان بر مردم كم، اما همين موارد كم از اهميت زيادى برخوردار است و همان طور كه در ابتداى بحث بيان شد اگر مردم و مسئولان به وظايف خود در قبال يكديگر عمل كنند همه امور اصلاح مى‌شود. در غير اين صورت جامعه به طرف فساد و تباهى مى‌رود.

در اين قسمت به توضيح فرازى از خطبه ٣٤ كه در آن مهم‌ترين حقوق حاكم بر مردم ذكر شده مى‌پردازيم.

١- وفا به بيعت‌

... و اما حقى عليكم فالوفاءُ بالبيعة.