تداوم حكومت؛ يعنى در همه مراحل وجودى يك حكومت از آغاز تا پايان كار در مدار ارزشهاى اسلامى است كه در اين ارزشها تكامل انسان در عرصه‌هاى گوناگون مدنظر است.

نظر امام على (ع) پيرامون نقش مردم و مردم‌سالارى دينى‌

در منطق دينى و بر اساس مبانى فكر اسلامى، موضوع حكومت، مردم هستند؛ يعنى راز پيدايش و رمز دوام و ماندگارى و حتى فلسفه وجودى و كار و كوشش حكومت، توده مردم هستند. از اين رو، مردم اين نقش را در مراحل مختلف اعمال مى‌كنند.

در سيره عملى حضرت امير (ع) نيز كاملًا اين اعمال اراده و نقش مردم مشاهده مى‌گردد كه به فرازهايى از سيره و كلام نورانى آن حضرت (ع) اشاره مى‌شود.

١- نقش مردم در تأسيس حكومت‌

به حكم ضرورت عقلى، مدنيت جامعه و جامعه مدنى در گرو ظهور و وجود يك تشكيلات مقتدر حكومتى است و مردم از اين رهگذر مكلّف و موظّفند تا بنايى را استوار سازند. در اين ميان مردم حقوقى دارند، حق گزينش فرم و شكل نظام، حق گزينش ميثاق ملى و قانون اساسى و حق انتخاب رهبر و عالى‌ترين مقامات كشور از جمله آن حقوق است. در مورد حق اول بايد گفت؛ دين به ويژه اسلام گرچه مردم را نسبت به ارزشها راهنمايى كرده است، زيباييها را تعريف كرده و آنان را نسبت به فضليتها تحريك و تشويق كرده و زشتيها را تكذيب و مردم را نسبت به رذيلتها تنبيه و تحذير كرده است، اما گزينش روشها و پذيرش شكلها را به عهده عقل جمعى و عرف همگانى قرار داده است كه بر اساس شرايط و مقتضيات زمان و مكان صورت مى‌پذيرد، اما پيرامون حق گزينش ميثاق ملى، بايد اشاره كرد كه دين در وضع اوّل خود، شريعتى است كه بستر حركت مردم را ترسيم و تعيين مى‌كند، اگر دين بخواهد در گردونه نظام برگزيده مردم، نماد و نمود عينى پيدا كند، سيستم و مكانسيمى مى‌خواهد و مى‌طلبد و اين ضرورت، موجب پيدايش «قانون‌اساسى» مى‌شود.