مردم سالارى دينى ماهيت، ابعاد و مسائل مردم سالارى دينى - جمعى از نويسندگان - الصفحة ٦٤
نتيجه كسب انديشههاى بهتر و والاتر و به كارگيرى عملى آنهاست. بر همين اساس هر چقدر مسئله مورد مشورت مهم باشد مشاوره در پيرامون آن، حساستر و ظريفتر خواهد بود مشورتخواهى از دو جهت مهم است:
الف) گستردگى و پيچيدگى مسائل فرهنگى، اخلاقى، اقتصادى، سياسى و ... در ابعاد مختلف باعث شده كه هر كس به تنهايى نتواند اين مسائل را حل كند، لذا بايد با افراد متخصص در اين فن رايزنى كند.
ب) هر فرد هر چقدر هم از نظر هوش و قواى جسمانى قوى باشد، باز هم يك نفر است و اگر با ديگران مشورت كند، مىتواند از فكر و انديشه آنها كمك بگيرد.
در لسان قرآن و پيامبر (ص) و ائمه (ع) مشاوره به عنوان يك اصل تلقى شده است. با رجوع به گفتار حضرت على (ع) در جوامع حديثى از جمله نهجالبلاغه درمىيابيم ايشان يكى از اركان مهم حكومت و اداره جامعه را مشورت مىدانند.
مشورت از ديدگاه حضرت (ع) تضارب آرا، افكار و انديشههاى موافق و مخالف است تا از ميان آنها صحيحترين، كاملترين و بهترين راه استخراج شود. چنانچه مىفرمايد: «اضربوا بعض الرأى ببعض، يتولد منه الصواب»؛ بعضى افكار را بر بعضى ديگر بزنيد تا راه صواب و درست از آن به دست آيد. (آمدى، ١٤٠٧، ج ١، ص ١٥٢)
از ديدگاه حضرت على (ع)؛
١- مشورت شريك شدن در عقلهاى ديگران است: «و من شاور الرجال شاركها فى عقولها». (نهجالبلاغه، ص ١٦١)
٢- هيچ پشتيبانى استوارتر از رايزنى نيست: «و لامظاهرة اوثق من المشاوره».
(همان، ص ١١٣)
٣- مشاوره، هدايت است: «الأستشارة عين الهدايه». (همان، ص ٢١١)
٤- هيچ پشتيبانى مثل مشورت كردن نيست: «لا ظهير كالمشاوره». (همان، ص ٥٤)
٥- مشورت كردن و رايزنى انسان را از افتادن در كام خطر باز مىدارد: «و قد خاطر من استغنى برأية». (همان، ص ٢١١)
از ديدگاه حضرت على (ع) وجود مشاورين نه براى تحكيم پايههاى قدرت و