سياسى مدنى در كنار مفهوم كلى حقوق بشر به كار مى‌رود كه هر انسان به حكم انسانيت (انسان مدرن) از آن برخوردار است‌ (همان). آزاديهايى مانند آزادى بيان، عقيده، مذهب و ... اصلى در فرهنگ مدنى است كه ريشه آن به كرامت فرد به معناى عام آن باز مى‌گردد. حقوق فرد باعث كنترل او برخود جهت احترام به حقوق ديگر افراد جامعه مى‌شود؛ بنابراين انسانها داراى ارزش ذاتى يكسان بوده و از لحاظ حقوق ميان آنها نمى‌توان تبعيض قائل شد (پاى، بى‌تا، ص ٢٠). در ديد انديشمندان غرب از جمله دوتوكويل متفكر فرانسوى و آيزابرلين، آزادى ناشى از اصل رابطه انسان با خدا در روى زمين است. آزادى را اگر انسان براى غير آزادى بخواهد به بردگى تبديل مى‌شود. دوتوكويل دموكراسى آمريكا را نوعى استبداد دمكراتيك مى‌داند.

او معتقد است دموكراسى واقعى يعنى آزاديهايى كه كنترل آن در نفس افراد صورت مى‌گيرد و تحقق دموكراسى به روح ملت باز مى‌گردد. روح ملت آمريكا به جاى روحيه دينى صرف تلفيق و تركيبى از روحيه آزادى و روحيه تجارى، است در حالى كه روح ملت فرانسه آزادى از اربابان قدرت و ثروت بود (آرون، ١٣٦٤، ج ١، بخش اول، صص ٢٥٥- ٢٥٣). او معتقد است جامعه‌اى آزاد و دمكراتيك واقعى مى‌شود كه به ريشه درونى كنترل قوانين در دين كه در آمريكا به آن «ايمان دينى» مى‌گويند بازگردد؛ زيرا آزادى و دموكراسى واقعى توسط كنترل انسان از روى ترس و مجازات دنيوى در يك جامعه پديد نمى‌آيد، پس آزاديهاى آمريكا و انگليس را غيرواقعى مى‌داند؛ چرا كه اقليتى از مردم كنترل دينى در رفتار خود دارند. او مى‌گويد حتى در فرانسه كه روشنفكران دين‌ستيزى كرده، دين نجات‌دهنده واقعى را جايگزين كردند در واقع انقلاب فرانسه شكل تجديد حيات مذهبى (رفرم‌شده يا مذهب تحول‌يافته) داشت. انقلاب فرانسه به تبليغ يك انجيل نوين پرداخت و بر سراسر جهان تأثير گذاشت. دين اين جهانى را براى فهم بهتر دين آن جهانى شكل داد. از ديد دوتوكويل، طبيعت انقلاب خلق برابرى آزادى است كه پس از استقرار دموكراسى ديگر احتمال انقلاب منتفى است، گرچه در اين جوامع افرادى ناراضى هستند ولى به انقلاب منجر نمى‌شود؛ چون مردم مساوات‌طلبند. در نتيجه حسود و بخيل هستند و در جامعه دمكراتيك كه سطح زندگى همه رو به بهبود است همه ضد انقلاب هستند